พระไตรปิฎก

๓. อุปาทินธรรม เป็นปัจจัยแก่อุปาทินนธรรม และ อนุปาทินนธรรม ด้วยอำนาจของอัตถิปัจจัย มี ๓ อย่าง คือที่เป็น สหชาตะ ปัจฉาชาตะ และ อาหาระ ฯลฯ บทที่ย่อไว้ พึงให้พิสดาร. ๔. อนุปาทินนธรรม เป็นปัจจัยแก่อนุปาทินนธรรม ด้วยอำนาจของอัตถิปัจจัย มี ๔ อย่าง คือที่เป็น สหชาตะ ปุเรชาตะ ปัจฉาชาตะ และ อาหาระ ฯลฯ บทที่ย่อไว้ พึงจำแนกให้พิสดาร. ๕. อนุปาทินนธรรม เป็นปัจจัยแก่อุปาทินนธรรม ด้วยอำนาจของอัตถิปัจจัย มี ๓ อย่าง คือที่เป็น ปุเรชาตะ ปัจฉาชาตะ และ อาหาระ ที่เป็น ปุเรชาตะ ได้แก่ รูปทั้งหลายที่เป็นอนุปาทินนธรรมที่เกิดก่อน ฯลฯ สัททะ ฯลฯ โผฏ- ฐัพพะ โดยความเป็นของไม่เที่ยง ฯลฯ โทมนัส ย่อมเกิดขึ้น ครั้นเมื่อกุศล และอกุศลดับไปแล้ว ตทารัมมณจิต ที่เป็นวิบาก ย่อมเกิดขึ้น. รูปายตนะ ที่เป็นอนุปาทินนธรรม เป็นปัจจัยแก่จักขุวิญญาณ ฯลฯ โผฏฐัพพายตนะ ฯลฯ. ที่เป็น ปัจฉาชาตะ ได้แก่