พระไตรปิฎก

๒๐. วิปปยุตตปัจจัย [๕๐๓] ๑. ธรรมที่เป็นกิเลส เป็นปัจจัยแก่ธรรมที่ไม่ใช่กิเลส ด้วยอำนาจของวิปปยุตตปัจจัย มี ๒ อย่าง คือที่เป็น สหชาตะ และ ปัจฉาชาตะ ฯลฯ ๒. ธรรมที่ไม่ใช่กิเลส เป็นปัจจัยแก่ธรรมที่ไม่ใช่ กิเลส ด้วยอำนาจของวิปปยุตตปัจจัย มี ๓ อย่าง คือที่เป็น สหชาตะ ปุเรชาตะ และ ปัจฉาชาตะ ฯลฯ ๓. ธรรมที่ไม่ใช่กิเลส เป็นปัจจัยแก่ธรรมที่เป็นกิเลส ด้วยอำนาจของวิปปยุตตปัจจัย มีอย่างเดียว คือที่เป็น ปุเรชาตะ ได้แก่ หทยวัตถุ เป็นปัจจัยแก่กิเลสทั้งหลาย ด้วยอำนาจของวิปปยุตตปัจจัย. ๔. ธรรมที่ไม่ใช่กิเลส เป็นปัจจัยแก่ธรรมที่เป็นกิเลส และธรรมที่ไม่ใช่กิเลส ด้วยอำนาจของวิปปยุตตปัจจัย มีอย่างเดียว คือที่เป็น ปุเรชาตะ ได้แก่ หทยวัตถุ เป็นปัจจัยแก่กิเลสและสัมปยุตตขันธ์ทั้งหลาย ด้วยอำนาจ ของวิปปยุตตปัจจัย. ๕. ธรรมที่เป็นกิเลส และธรรมที่ไม่ใช่กิเลส เป็น ปัจจัยแก่ธรรมที่ไม่ใช่กิเลส ด้วยอำนาจของวิปปยุตตปัจจัย มี ๒ อย่าง คือที่เป็น สหชาตะ และ ปัจฉาชาตะ ฯลฯ ที่ย่อไว้พึงให้พิสดาร.