พระไตรปิฎก

ญัตติใดแสดง, ญัตตินั้น จัดเป็นกรรมปาทญัตติ, ไม่รู้จักญัตตินั้น โดย ประการทั้งปวง. หลายบทว่า ตฺติยา กรณํ น ชานาติ ได้แก่ ไม่รู้จักการ กระทำกรรมญัตติ ใน ๙ สถาน. ไม่รู้จักการกระทำกรรมปาทญัตติ ใน ๒ สถาน. สองบทว่า ตฺติยา อนุสาวนํ ได้แก่ ไม่รู้ว่า ญัตตินี้ มี อนุสาวนา ๑ ญัตตินี้ มีอนุสาวนา ๓. หลายบทว่า ตฺติยา สมถํ น ชานาติ มีความว่า สมถะ ๔ อย่างนี้ใด คือ สติวินัย อมูฬหวินัย ตัสสปาปิยสิกา ติณวัตถารกะ ไม่เว้น จากญัตติ, ไม่รู้จักสมถะนั้นว่า ระงับด้วยญัตติ หลายบทว่า ตฺติยา วูปสมํ น ชานาติ มีความว่า อธิกรณ์ ใด ระงับด้วยญัตติสมถะ ๔ อย่างนี้ ไม่รู้จักความระงับนั้นแห่งอธิกรณ์นั้นว่า ความระงับนี้ ทำด้วยญัตติ. สองบทว่า สุตฺตํ น ชานาติ ได้แก่ ไม่รู้จักอุภโตวิภังค์. สองบทว่า สุตฺตานุโลมํ น ชานาติ ได้แก่ ไม่รู้จักมหาปเทส ๔. สองบทว่า วินยํ น ชานาติ ได้แก่ ไม่รู้จักขันธกะและบริวาร. สองบทว่า วินยานุโลมํ น ชานาติ ได้แก่ ไม่รู้จักมหาปเทส นั่นเอง. สองบทว่า น จ านาานกุสโล ได้แก่ เป็นผู้ฉลาดในเหตุ และมิใช่เหตุ.