พระไตรปิฎก

[ว่าด้วยภิกษุผู้ทำลายสงฆ์] วินิจฉัยในสังฆเภทวัคค์ทั้ง ๒ พึงทราบดังนี้ :- หลายบทว่า วินิธาย ทิฏฺึ กมฺเมน มีความว่า ภิกษุเป็นผู้มี ความเห็นในอธรรมเป็นต้นเหล่านั้นอย่างนี้เทียวว่า เหล่านี้ เป็นอธรรมเป็นต้น ยืนยันความเห็นนั้น แสดงอธรรมเป็นต้นเหล่านั้น ด้วยอำนาจธรรมเป็นต้น แล้วแยกกระทำกรรม. ภิกษุทำกรรมที่ยืนยันความเห็นอันใด, พร้อมกับกรรมที่ยืนยันความ เห็น ที่เธอกระทำแล้วอย่างนั้น ๆ ย่อมมีองค์ ๕ ด้วยประการอย่างนี้. พระบาลีที่ว่า อิเมหิ โข อุปาลิ ปญฺจหงฺเคหิ นี้ เป็นคำ ประกอบเนื้อความ ในปัญจ ะ ๑. ปัญจกะทั้งปวง พึงทราบโดยนัยนี้. อนึ่ง องค์ ๓ มีการแถลงเป็นต้น แม้ในสังฆเภทวัคคนี้ ตรัสแล้ว ด้วยอำนาจองค์เป็นบุพภาคเหมือนกัน. แต่ความเป็นผู้เยียวยาไม่ได้ พึงทราบ ด้วยอำนาจกรรมและอุทเทสนั่นแล. คำที่เหลือในบททั้งปวง ตื้นทั้งนั้น. คำน้อยหนึ่ง ซึ่งมีนัยอันข้าพเจ้ามิได้กล่าวแล้วในหนหลัง มิได้มีเลย ในสังฆเภทวัคค์นี้. วินิจฉัยในอาวาสิกวัคค์ พึงทราบดังนี้ :- สองบทว่า ยถาภตํ นิกฺขิตฺโต มีความว่า (บริขารของสงฆ์) อันตน นำมาตั้งไว้ ฉันใด. บทว่า วินยพฺยากรณา ได้แก่ แก้ปัญหาวินัย. บทว่า ปริณาเมติ ได้แก่ ย่อมกำหนด คือ ย่อมแสดง ย่อมกล่าว. คำที่เหลือในวัคค์นี้ ตื้นทั้งนั้นแล.