พระไตรปิฎก

ว่าด้วยสังคีติหมวด ๖ [ ๓๐๔ ] ดูก่อนท่านผู้มีอายุทั้งหลาย ธรรมหมวด ๖ พระผู้มีพระ- ภาคเจ้า ผู้ทรงรู้ทรงเห็นเป็นพระสัมมาสัมพุทธเจ้าพระองค์นั้น ตรัส ไว้ชอบแล้วแล พวกเราทั้งหมด พึงสังคายนา ไม่พึงโต้แย้งกันในธรรมนั้น การที่พรหมจรรย์นี้ยั่งยืนตั้งอยู่ตลอดกาลนานนั้น พึงเป็นไปเพื่อประโยชน์ แก่ชนเป็นอันมาก เพื่อความสุขแก่ชนเป็นอันมาก เพื่อความอนุเคราะห์แก่ ชาวโลก เพื่อประโยชน์ เพื่อความเกื้อกูล เพื่อความสุขแก่เทวดาและ มนุษย์ทั้งหลาย ธรรมทั้งหลาย ๖ เป็นไฉน. อายตนะภายใน ๖ ๑. จักขายตนะ อายตนะ คือ ตา ๒. โสตายตนะ อายตนะ คือ หู ๓. ฆานายตนะ อายตนะ คือ จมูก ๔. ชิวหายตนะ อายตนะ คือ ลิ้น ๕. กายายตนะ อายตนะ คือ กาย ๖. มนายตนะ อายตนะ คือ ใจ. [๓๐๕] อายตนะภายนอก ๖ ๑. รูปายตนะ อายตนะ คือ รูป ๒. สัททายตนะ อายตนะ คือ เสียง ๓. คันธายตนะ อายตนะ คือ กลิ่น ๔. รสายตนะ อายตนะ คือ รส