พระไตรปิฏก

{๒๕๕} [๗๗] แท้จริง พระสูตรนี้ พระผู้มีพระภาคตรัสไว้แล้ว พระสูตรนี้ พระอรหันต์ กล่าวไว้แล้ว ข้าพเจ้าได้สดับมาอย่างนี้

“ภิกษุทั้งหลาย ร่างกายนี้ต้องแตกสลายไป วิญญาณ ๑ มีความเสื่อมไปเป็นธรรมดา อุปธิทั้งหมด ๒ ล้วนไม่เที่ยง เป็นทุกข์ มีความแปรผันเป็นธรรมดา”

พระผู้มีพระภาคได้ตรัสเนื้อความดังกล่าวมานี้แล้ว ในพระสูตรนั้น จึงตรัส คาถาประพันธ์ดังนี้ว่า

บุคคลรู้ว่าร่างกายนี้ต้องแตกสลายไป

และวิญญาณก็ต้องเสื่อมไป

เห็นภัยในอุปธิทั้งหลายแล้ว

ย่อมล่วงพ้นความเกิด และความตายได้

บรรลุถึงธรรมเป็นที่สงบอย่างยิ่งแล้ว

ชื่อว่าอบรมตนได้แล้ว รอคอยอยู่แต่เวลาเท่านั้น ๓

แม้เนื้อความนี้ พระผู้มีพระภาคก็ตรัสไว้แล้ว ข้าพเจ้าได้สดับมาอย่างนี้แล



๑ วิญญาณ หมายถึงจิต ๓ ระดับ (จิตระดับกามาวจรภูมิ จิตระดับรูปาวจรภูมิ จิตระดับอรูปาวจรภูมิ (ขุ.อิติ.อ.๗๗/๒๗๗)
๒ อุปธิทั้งหมด หมายถึงขันธ์ ๕ กิเลส อภิสังขาร (กรรม) และกามคุณ ๕ (ขุ.อิติ.อ.๗๗/๒๗๗)
๓ รอคอยอยู่แต่เวลาเท่านั้น หมายถึงรอคอยเวลาดับขันธปรินิพพาน (ขุ.อิติ.อ.๗๗/๒๗๘)