พระไตรปิฏก

{๓๐๙} [๑๕๓] (สาตาคิรยักษ์กล่าวดังนี้)

วันนี้เป็นวันอุโบสถ ๑๕ ค่ำ

ราตรีที่เป็นทิพย์ปรากฏแล้ว

เราทั้งสองไปเฝ้าพระโคดมผู้เป็นศาสดา

ทรงพระนามสูงส่งกันดีกว่า

[๑๕๔] (เหมวตยักษ์ถามดังนี้)

พระโคดมเป็นผู้คงที่ ๑ มีพระทัยสม่ำเสมอ

ในสัตว์โลกทุกจำพวกจริงหรือ

ทรงทำความดำริในอิฏฐารมณ์และอนิฏฐารมณ์

ให้อยู่ในอำนาจได้จริงหรือ

[๑๕๕] (สาตาคิรยักษ์ตอบดังนี้)

พระโคดมเป็นผู้คงที่ มีพระทัยสม่ำเสมอ

ในสัตว์โลกทุกจำพวกจริง

และทรงทำความดำริในอิฏฐารมณ์และอนิฏฐารมณ์

ให้อยู่ในอำนาจได้จริง

[๑๕๖] (เหมวตยักษ์ถามดังนี้)

พระโคดมไม่ทรงถือเอาสิ่งของที่เจ้าของมิได้ให้จริงหรือ

ทรงสำรวมในสัตว์ทั้งหลายจริงหรือ

ทรงประพฤติห่างไกลจากกามคุณจริงหรือ

พระองค์ไม่ทรงละทิ้งฌานจริงหรือ

๑ พระผู้มีพระภาคเป็นผู้มีพระทัยคงที่โดยอาการ ๕ อย่าง คือ (๑) เป็นผู้คงที่ในอิฏฐารมณ์และอนิฏฐารมณ์ (๒) เป็นผู้คงที่เพราะสละแล้ว (๓) เป็นผู้คงที่เพราะพ้นแล้ว (๔) เป็นผู้คงที่เพราะข้ามได้แล้ว (๕) เป็นผู้คง ที่เพราะแสดงออกซึ่งธรรมนั้น ๆ ได้ (ขุ.สุ.อ.๑/๑๕๕/๒๓) และดู ขุ.ม. (แปล) ๒๙/๓๘/๑๓๙