พระไตรปิฏก

[๑๖๗] (เหมวตยักษ์กล่าวดังนี้)

มาเถิด เราทั้งสองจะไปเฝ้าพระโคดม

ผู้มีพระชงฆ์ดังปลีแข้งเนื้อทราย

มีพระวรกายงามระหง มีลักษณะองอาจ

เสวยพระกระยาหารแต่พอประมาณ

ทรงปราศจากความติดพระทัยในรสพระกระยาหาร

ทรงเป็นมุนีผู้เพ่งพินิจอยู่ในป่า

[๑๖๘] เราทั้งสองไปเฝ้าพระโคดม ผู้สง่าดุจราชสีห์

เสด็จจาริกโดดเด่นพระองค์เดียว ๑

ทรงเป็นพระนาคะ ๒

ไม่ทรงยินดีในกามทั้งหลาย

จะทูลถามถึงธรรมเครื่องพ้นจากบ่วงมัจจุราช ๓

[๑๖๙] เราทั้งสองจงทูลถามพระโคดมผู้ทรงแนะนำพร่ำสอน

ทรงถึงฝั่งแห่งธรรมทั้งปวง ๔

ทรงเป็นผู้ตรัสรู้ ล่วงพ้นเวรภัยได้ทุกอย่าง

๑ เสด็จจาริกโดดเด่นพระองค์เดียว หมายถึงไม่มีตัณหา อีกนัยหนึ่ง หมายถึงในโลกธาตุเดียวกันนี้ มีเพียง พระพุทธเจ้าพระองค์เดียวเท่านั้น ไม่มีพระพุทธเจ้า ๒ พระองค์ (ขุ.สุ.อ. ๑/๑๖๘/๒๓๗)
๒ ทรงเป็นพระนาคะ หมายถึงเป็นผู้ไม่เกิดอีกบ้าง เป็นผู้ไม่ทำความชั่วบ้าง หรือหมายถึงทรงมีพลธรรม บ้าง (ขุ.สุ.อ. ๑/๑๖๘/๒๓๗)
๓ ธรรมเครื่องพ้นจากบ่วงมัจจุราช ในที่นี้หมายถึงนิพพาน (ขุ.สุ.อ.๑/๑๖๘/๒๓๘)
๔ ธรรมทั้งปวง ในที่นี้หมายถึงธรรมที่เป็นไปในภูมิ ๔ (ขุ.สุ.อ.๑/๑๖๙/๒๓๙)