Tipitaka>

พระไตรปิฏก

ฉบับมหาจุฬาราชวิทยาลัย เล่มที่ 25 หน้าที่ 761

<< | หน้าที่ 761 | >>
[๑๐๘๘] (นันทมาณพทูลถามดังนี้)

สมณพราหมณ์บางพวกย่อมกล่าวความหมดจด

เพราะรูปที่เห็นบ้าง เพราะเสียงที่ได้ยินบ้าง

ย่อมกล่าวความหมดจดเพราะศีลและวัตรบ้าง

ย่อมกล่าวความหมดจดเพราะพิธีหลากหลายบ้าง

หากพระองค์ผู้เป็นพระมุนีตรัสว่า

สมณพราหมณ์พวกนั้นยังข้ามห้วงกิเลสไม่ได้

ข้าแต่พระองค์ผู้นิรทุกข์ เมื่อเป็นเช่นนั้น

ใครเล่าในเทวโลกและมนุษยโลก

ชื่อว่าข้ามชาติและชราไปได้

ข้าแต่พระผู้มีพระภาค ข้าพระองค์ขอทูลถามปัญหานั้น

ขอพระองค์โปรดตรัสตอบปัญหานั้นแก่ข้าพระองค์ด้วยเถิด

[๑๐๘๙] (พระผู้มีพระภาคตรัสตอบว่า นันทะ)

เราย่อมไม่กล่าวว่า สมณพราหมณ์ทั้งหมด

ถูกชาติและชราโอบล้อม

นรชนเหล่าใดในโลกนี้ละรูปที่เห็น เสียงที่ได้ยิน

อารมณ์ที่ได้รับรู้ หรือศีลและวัตรได้ทั้งหมด

ทั้งละพิธีหลากหลายทั้งปวง

กำหนดรู้ตัณหาได้แล้ว เป็นผู้หมดอาสวะ

เรากล่าวว่า นรชนเหล่านั้นแลชื่อว่า ข้ามห้วงกิเลสได้แล้ว

๑ กำหนดรู้ตัณหาได้แล้ว หมายถึงกำหนดรู้ตัณหาได้ด้วยปริญญา ๓ อย่าง คือ (๑) ญาตปริญญา กำหนด รู้ขั้นรู้จัก คือรู้ว่า นี้คือรูปตัณหาเป็นต้น (๒) ตีรณปริญญา กำหนดรู้ขั้นพิจารณา คือ พิจารณาตัณหาโดย ความเป็นของไม่เที่ยง (๓) ปหานปริญญา กำหนดรู้ขั้นละ คือ ละตัณหาให้ได้เด็ดขาด (ขุ.จู. (แปล) ๓๐/๕๑/๒๑๐)

สารบัญพระไตรปิฎก · Tipiṭaka