พระไตรปิฏก

ทราบว่า ท่านพระวิชยเถระได้กล่าวคาถาไว้ดังนี้ว่า

{๒๒๙} [๙๒] ท่านผู้สิ้นอาสวะแล้ว ไม่ติดในอาหาร

มีสุญญตวิโมกข์ ๑ อนิมิตตวิโมกข์ ๒ และอัปปณิหิตวิโมกข์ ๓ ทั้ง ๓

เป็นอารมณ์ ไม่ทิ้งร่องรอยไว้ให้เป็นที่รู้ได้ เหมือนนกไม่ทิ้งร่องรอย

ไว้ในอากาศ





ทราบว่า ท่านพระเอรกเถระได้กล่าวซ้ำคาถาที่พระผู้มีพระภาคตรัสแล้วนั่นแล ดังนี้ว่า

{๒๓๐} [๙๓] เอรกะ กามมีแต่ทุกข์ กามไม่มีสุขเลย

ผู้ที่ยินดีในกาม ชื่อว่าใฝ่ทุกข์

ผู้ที่ไม่ยินดีในกาม ชื่อว่าไม่ใฝ่ทุกข์





ทราบว่า ท่านพระเมตตชิเถระได้กล่าวคาถาไว้ดังนี้ว่า

{๒๓๑} [๙๔] ข้าพเจ้าขอนอบน้อมพระผู้มีพระภาคศากยบุตรผู้ทรงพระสิริ

พระองค์นั้น พระองค์ผู้ทรงบรรลุสัพพัญญุตญาณอันเลิศ

ทรงแสดงนวโลกุตตรธรรม ๔ อันเลิศนี้ไว้เป็นอย่างดี

๑ สุญญตวิโมกข์ ความหลุดพ้นด้วยความว่างเพราะไม่มีกิเลสมีราคะเป็นต้น
๒ อนิมิตตวิโมกข์ ความหลุดพ้นเพราะไม่ถือนิมิตในสังขารเป็นต้น
๓ อัปปณิหิตวิโมกข์ ความหลุดพ้นเพราะไม่มีนิมิตที่จะถือเอาด้วยอำนาจราคะเป็นต้น (ขุ.เถร.อ. ๑/๙๒/๓๐๐)
๔ ธรรมเหนือโลก ๙ อย่าง (มรรค ๔ ผล ๔ นิพพาน ๑) (ขุ.เถร.อ. ๑/๙๔/๓๐๔)