พระไตรปิฏก

[๓๙๒] รูปภาพที่ทำด้วยไม้หรือใบลานที่เขาบรรจงเขียนไว้สวยงาม

อันเขาผูกไว้ด้วยด้ายและตรึงไว้ด้วยตะปู

ทำให้เหมือนกับจะฟ้อนรำได้ต่าง ๆ ดิฉันเห็นมาแล้ว

[๓๙๓] เมื่อรูปนั้นถูกรื้อออก ปลดด้ายและตะปูออก

ก็บกพร่อง กระจัดกระจาย

แยกออกเป็นชิ้น ๆ ไม่พึงได้สภาพที่ชื่อว่ารูป

บุคคลจะพึงเอาใจจดจ่อในรูปนั้นทำไม

[๓๙๔] ร่างกายของดิฉันนี้ ก็เปรียบด้วยรูปภาพนั้น

เว้นจากธรรม๑เหล่านั้นเสีย ก็เป็นไปไม่ได้

ร่างกายเว้นจากธรรม ๑ ทั้งหลายเสีย ก็เป็นไปไม่ได้

บุคคลจะพึงเอาใจจดจ่อในร่างกายนั้นทำไม

[๓๙๕] เหมือนบุคคลได้เห็นภาพจิตรกรรม

ที่จิตรกรระบายด้วยหรดาล

ทำไว้ที่ฝาผนัง ในจิตรกรรมนั้น ท่านก็ยังเห็นวิปริต

ความสำคัญว่ามนุษย์ของท่านก็ไร้ประโยชน์

[๓๙๖] คนบอด ท่านยังจะเข้าไปยึดอัตภาพที่ว่างเปล่า

เหมือนภาพลวงตาที่ปรากฏต่อหน้า

เหมือนต้นไม้ทองในความฝัน เหมือนรูปของมายากลที่นักเล่นกล

แสดงท่ามกลางฝูงชนว่าเป็นของจริง

[๓๙๗] ฟองเป็นดังฟองน้ำที่อยู่กลางดวงตานั้น

มีน้ำตา มีมูลตา เกิดที่ดวงตานั้น

และส่วนของดวงตาต่าง ๆ ก็มารวมกัน

เหมือนก้อนครั่งที่อยู่ตามโพรงไม้

๑ เว้นจากธาตุมีปฐวีธาตุเป็นต้น และเว้นจากอวัยวะมีจักษุเป็นต้น ร่างกายเว้นจากธาตุและอวัยวะนี้ย่อม เป็นไปไม้ได้ (ขุ.เถรี.อ. ๓๙๔/๓๒๓)