พระไตรปิฏก

{๑๖๘} [๑๓] เมื่อพญาหงส์ ตัวประเสริฐ ผู้มีความประพฤติเยี่ยงพระอริยะ

ปรึกษากันอยู่อย่างนี้ ด้วยประการฉะนี้

นายพรานก็ได้ปรากฏต่อหน้า

ประดุจพญามัจจุราชปรากฏแก่คนไข้

[๑๔] นกทั้ง ๒ ผู้เกื้อกูลกันและกันมาสิ้นกาลนานเหล่านั้น

เห็นศัตรูแล้วก็จับนิ่งเฉยอยู่

ไม่เคลื่อนไหวไปจากที่จับ

[๑๕] ส่วนนายพรานศัตรูของนกได้เห็นเหล่าพญาหงส์ธตรัฏฐะ

กำลังบินขึ้นไปจากที่นั้น ๆ

จึงได้รีบก้าวเท้าเข้าไปหาพญาหงส์ทั้ง ๒ โดยเร็ว

[๑๖] ก็นายพรานนั้นครั้นรีบก้าวเท้าเข้าไปใกล้พญาหงส์ทั้ง ๒

ก้าวเท้าไปก็คิดไปอยู่ว่า ติดหรือไม่ติด

[๑๗] เห็นหงส์ติดบ่วงจับอยู่เพียงตัวเดียว

อีกตัวหนึ่งไม่ติด จับอยู่ใกล้ ๆ

แต่เพ่งมองตัวที่เป็นทุกข์ซึ่งติดบ่วง

[๑๘] จากนั้น พรานนั้นก็เกิดความสงสัย

จึงได้ถามหงส์ทั้ง ๒ ตัวซึ่งเป็นหัวหน้าหมู่นก

มีร่างกายเจริญเติบใหญ่ที่จับอยู่ว่า

[๑๙] หงส์ตัวที่ติดบ่วงใหญ่ไม่กำหนดทิศทางที่จะบินหนีไป

พ่อปักษี แต่เจ้าไม่ติดบ่วง

ยังมีกำลังอยู่ ทำไมจึงไม่บินหนีไป

[๒๐] หงส์ตัวนี้เป็นอะไรกับเจ้า

เจ้าพ้นแล้วยังเฝ้าหงส์ตัวที่ติดบ่วงอยู่ใกล้ ๆ

นกทั้งหลายพากันละทิ้งหนีไป

ทำไมเจ้าจึงเหลืออยู่แต่ผู้เดียว