Tipitaka>

พระไตรปิฏก

ฉบับมหาจุฬาราชวิทยาลัย เล่มที่ 28 หน้าที่ 409

<< | หน้าที่ 409 | >>
(วิธุรบัณฑิตกราบทูลว่า)

{๙๔๕} [๑๔๔๕] “ทาสมี ๔ จำพวก คือ

(๑) ทาสในเรือนเบี้ย (๒) ทาสที่ซื้อมาด้วยทรัพย์

(๓) ทาสที่ยอมตนเข้าเป็นข้าเฝ้า (๔) ทาสเชลย

[๑๔๔๖] ในหมู่คนมีทาส ๔ จำพวกเหล่านี้

แม้ข้าพระองค์ก็เป็นทาสโดยกำเนิดแท้ทีเดียว

ความเจริญหรือความเสื่อมจะมีแก่พระราชาก็ตาม

ข้าพระองค์ไปสู่ที่อื่นก็ยังคงเป็นทาสของสมมติเทพอยู่นั่นเอง

มาณพ พระราชาก็จะพึงพระราชทานตัวข้าพเจ้าแก่ท่านโดยธรรม”

(ปุณณกยักษ์กราบทูลว่า)

{๙๔๖} [๑๔๔๗] “ชัยชนะนี้เป็นชัยชนะครั้งที่ ๒ ของข้าพระองค์ในวันนี้

เพราะว่าวิธุรบัณฑิตผู้เป็นปราชญ์ถูกข้าพระองค์ถามแล้ว

ได้ชี้แจงปัญหาอย่างแจ่มแจ้ง

พระราชาผู้ประเสริฐไม่ทรงตั้งอยู่ในธรรมหนอ

วิธุรบัณฑิตได้กล่าวไว้ถูกต้องดีแล้ว

พระราชาไม่ทรงอนุญาตให้วิธุรบัณฑิตนี้แก่ข้าพระองค์”

(พระราชาตรัสว่า)

{๙๔๗} [๑๔๔๘] “กัจจานะ หากวิธุรบัณฑิตได้ชี้แจงปัญหาแก่พวกเราอย่างนี้ว่า

เราเป็นทาส เรามิได้เป็นญาติเลย ท่านจงรับเอาวิธุรบัณฑิต

ผู้เป็นทรัพย์อันประเสริฐกว่าทรัพย์ทั้งหลาย

พาไปตามที่ท่านปรารถนาเถิด”

อักขกัณฑ์ จบ


๑ ทาสในเรือนเบี้ย หมายถึงทาสผู้เกิดในครรภ์ของนางทาสหรือนางทาสี ทาสที่ยอมตนเป็นข้าเฝ้า หมายถึงพวกคนที่เกิดในตระกูลผู้รับใช้ ยอมตนเข้าไปเป็นทาสเขา ทาสเชลย หมายถึงพวกคนที่พลัดที่ อยู่ของตน เพราะราชภัย โจรภัย หรือตกเป็นเชลย ยอมไปอยู่ในแผ่นดินอื่น (ขุ.ชา.อ. ๑๐/๑๔๔๕/๒๒๓)

สารบัญพระไตรปิฎก · Tipiṭaka