Tipitaka>

พระไตรปิฏก

ฉบับมหาจุฬาราชวิทยาลัย เล่มที่ 29 หน้าที่ 84

<< | หน้าที่ 84 | >>
ชื่อว่าผู้สงบ สงบเย็น ดับ ระงับได้แล้ว เพราะสงบ ระงับ สงบเย็น เผา ดับ ปราศจาก สงบระงับโกธะ ... อุปนาหะ ... มักขะ ... ปฬาสะ ... อิสสา ... มัจฉริยะ ... มายา ... สาเถยยะ ... ถัมภะ ... สารัมภะ ... มานะ ... อติมานะ ... มทะ ... ปมาทะ ... กิเลสทุกชนิด ... ทุจริตทุกทาง ... ความกระวนกระวายทุกอย่าง ... ความเร่าร้อน ทุกสถาน ... ความเดือดร้อนทุกประการ ... อกุสลาภิสังขารทุกประเภท รวมความว่า ผู้สงบ

คำว่า ภิกษุ อธิบายว่า ชื่อว่าภิกษุ เพราะทำลายธรรม ๗ ประการได้แล้ว คือ

๑. ทำลายสักกายทิฏฐิ(ความเห็นว่าเป็นตัวของตน)ได้แล้ว

๒. ทำลายวิจิกิจฉา(ความลังเลสงสัย)ได้แล้ว

๓. ทำลายสีลัพพตปรามาส(ความยึดมั่นในศีลพรต)ได้แล้ว

๔. ทำลายราคะ(ความกำหนัด)ได้แล้ว

๕. ทำลายโทสะ(ความคิดประทุษร้าย)ได้แล้ว

๖. ทำลายโมหะ(ความลุ่มหลง)ได้แล้ว

๗. ทำลายมานะ(ความถือตัว)ได้แล้ว

ภิกษุนั้นทำลายบาปอกุศลธรรม ซึ่งเป็นเหตุแห่งความเศร้าหมอง ก่อภพใหม่ มีความกระวนกระวาย มีทุกข์เป็นวิบาก เป็นที่ตั้งแห่งชาติ ชรา มรณะ ต่อไปได้แล้ว

(สมจริงดังที่พระผู้มีพระภาคตรัสไว้ว่า สภิยะ)

ผู้ใดควรแก่คำชมเชยว่า เป็นผู้ถึงนิพพานด้วยทางที่ตนทำแล้ว

ข้ามพ้นความสงสัยได้แล้ว ละความเสื่อมและความเจริญแล้ว

อยู่จบพรหมจรรย์ สิ้นภพใหม่แล้ว ผู้นั้นชื่อว่า ภิกษุ

คำว่า ส่วนภิกษุผู้สงบ ดับกิเลสแล้ว อธิบายว่า

ชื่อว่าดับกิเลสแล้ว เพราะทำให้ราคะดับแล้ว

ชื่อว่าดับกิเลสแล้ว เพราะทำให้โทสะดับแล้ว

๑ ขุ.สุ. ๒๕/๕๒๐/๔๓๕

สารบัญพระไตรปิฎก · Tipiṭaka