พระไตรปิฏก

{๑๘๔} คำว่า แม้หากผู้ใดจะมีชีวิตอยู่เกินไปกว่านั้น อธิบายว่า ผู้ใดอยู่ได้เกิน ๑๐๐ ปี ผู้นั้นก็อยู่ได้อีก ๑ ปีบ้าง ... ๒ ปีบ้าง ... ๓ ปีบ้าง ... ๔ ปีบ้าง ... ๕ ปีบ้าง ... ๒๐ ปีบ้าง ... ๓๐ ปีบ้าง ... ผู้นั้นก็อยู่ได้อีก ๔๐ ปีบ้าง รวมความว่า แม้หากผู้ใด จะมีชีวิตอยู่เกินไปกว่านั้น

{๑๘๕} คำว่า ผู้นั้นก็จะตายเพราะชราแน่แท้ อธิบายว่า เมื่อผู้ใดชรา คือ สูงอายุ เป็นผู้เฒ่า ล่วงกาลมามาก ผ่านวัยมามาก มีฟันหัก ผมหงอก ผมบาง ศีรษะล้าน หนังย่น ตัวตกกระ หลังโกง หลังค่อม ถือไม้เท้ายันกาย ผู้นั้นก็ย่อมเคลื่อน ตาย สูญหาย สลายไปเพราะชรา ไม่มีความหลุดพ้นจากความตายไปได้

(สมจริงดังที่พระผู้มีพระภาคตรัสไว้ว่า)

สัตว์ที่เกิดมาแล้ว มีภัยจากความตายเป็นนิจ

เหมือนผลไม้สุกแล้ว มีภัยจากการหล่นไปในเวลาเช้า ฉะนั้น

ภาชนะดินที่ช่างหม้อทำไว้ทั้งหมดมีความแตกเป็นที่สุด ฉันใด

ชีวิตของสัตว์ทั้งหลายก็เป็นฉันนั้น

มนุษย์ทั้งเด็ก ผู้ใหญ่ โง่ และฉลาดทั้งหมด

ย่อมไปสู่อำนาจของความตาย มีความตายรออยู่ข้างหน้า

เมื่อมนุษย์เหล่านั้นผู้ถูกความตายครอบงำอยู่

กำลังจะไปจากโลกนี้สู่ปรโลก บิดาก็ปกป้องบุตรไม่ได้

หรือหมู่ญาติก็ปกป้องหมู่ญาติไม่ได้

เมื่อพวกญาติกำลังเพ่งมองดูอยู่

รำพันกันเป็นอันมากอยู่นั่นแหละว่า จงดูสัตว์แต่ละตน ๆ

ถูกความตายนำไป เหมือนโคถูกนำไปฆ่าฉะนั้น

สัตว์โลกถูกความแก่และความตายครอบงำอยู่อย่างนี้ ๑

๑ ขุ.สุ. ๒๕/๕๘๒-๕๘๗/๔๕๑