Tipitaka>

พระไตรปิฎก

ฉบับมหาจุฬาราชวิทยาลัย เล่มที่ 30 หน้าที่ 419

<< | หน้าที่ 419 | >>
คำว่า ความเสรี ได้แก่ ความเสรี ๒ อย่าง คือ

๑. ธรรมเสรี

๒. บุคคลเสรี

ธรรมเสรี เป็นอย่างไร

คือ สติปัฏฐาน ๔ ฯลฯ อริยมรรคมีองค์ ๘ นี้เรียกว่า ธรรมเสรี

บุคคลเสรี เป็นอย่างไร

คือ บุคคลผู้ประกอบด้วยธรรมเสรีนี้ เรียกว่า บุคคลเสรี

คำว่า บุคคลเมื่อเพ่งเห็นการบวชอันให้ถึงความเสรีที่พวกคนพาลไม่มุ่งหวัง อธิบายว่า บุคคลเพ่งเห็น คือ แลเห็น มองดู เพ่งพินิจ พิจารณาธรรมอันให้ถึงความเสรีอยู่ รวมความว่า บุคคลเมื่อเพ่งเห็นการบวชอันให้ถึงความเสรี ที่พวกคนพาลไม่มุ่งหวัง จึงประพฤติอยู่ผู้เดียว เหมือนนอแรด ด้วยเหตุนั้น พระปัจเจกสัมพุทธเจ้าจึงกล่าวว่า

ในท่ามกลางสหาย ย่อมมีการปรึกษากันในเรื่องที่อยู่

เรื่องการดำรงตน เรื่องการไป เรื่องการเที่ยวจาริก

บุคคลเมื่อเพ่งเห็นการบวชอันให้ถึงความเสรี

ที่พวกคนพาลไม่มุ่งหวัง

จึงประพฤติอยู่ผู้เดียว เหมือนนอแรด

{๖๘๕} [๑๒๗] (พระปัจจเจกสัมพุทธเจ้ากล่าวว่า)

ในท่ามกลางสหาย ย่อมมีการเล่น มีความยินดี

และในบุตรก็ย่อมมีความรักอันไพบูลย์

บุคคลเมื่อรังเกียจความพลัดพรากจากสิ่งเป็นที่รัก

จึงประพฤติอยู่ผู้เดียว เหมือนนอแรด (๗)

๑ ดูรายละเอียดข้อ ๑๒๕/๔๑๔

สารบัญพระไตรปิฎก · Tipiṭaka