Tipitaka>

พระไตรปิฎก

ฉบับมหาจุฬาราชวิทยาลัย เล่มที่ 31 หน้าที่ 36

<< | หน้าที่ 36 | >>
ธรรม ๗ อย่างที่ควรเจริญ คือ โพชฌงค์ ๗

ธรรม ๘ อย่างที่ควรเจริญ คือ อริยมรรคมีองค์ ๘

ธรรม ๙ อย่างที่ควรเจริญ คือ ปาริสุทธิปธานิยังคะ ๙

ธรรม ๑๐ อย่างที่ควรเจริญ คือ กสิณ ๑๐

{๖๘} [๒๖] ภาวนา ๒ อย่าง คือ

๑. โลกิยภาวนา

๒. โลกุตตรภาวนา

ภาวนา ๓ อย่าง คือ

๑. การเจริญธรรมที่เป็นรูปาวจรกุศล

๒. การเจริญธรรมที่เป็นอรูปาวจรกุศล

๓. การเจริญธรรมที่เป็นโลกุตตรกุศล

การเจริญธรรมที่เป็นรูปาวจรกุศลอย่างหยาบก็มี ปานกลางก็มี ประณีตก็มี การเจริญธรรมที่เป็นอรูปาวจรกุศลอย่างหยาบก็มี ปานกลางก็มี ประณีตก็มี การเจริญธรรมที่เป็นโลกุตตรกุศลประณีตอย่างเดียว

{๖๙} [๒๗] ภาวนา ๔ อย่าง คือ

๑. เมื่อรู้แจ้งทุกขสัจด้วยการกำหนดรู้ ชื่อว่าเจริญ

๒. เมื่อรู้แจ้งสมุทยสัจด้วยการละ ชื่อว่าเจริญ

๓. เมื่อรู้แจ้งนิโรธสัจด้วยการทำให้แจ้ง ชื่อว่าเจริญ

๔. เมื่อรู้แจ้งมัคคสัจด้วยการเจริญ ชื่อว่าเจริญ

เหล่านี้ ชื่อว่าภาวนา ๔

๑ ปาริสุทธิปธานิยังคะ ๙ ได้แก่ (๑) สีลวิสุทธิ (๒) จิตตวิสุทธิ (๓) ทิฏฐิวิสุทธิ (๔) กังขาวิตรณวิสุทธิ (๕) มัคคามัคคญาณทัสสนวิสุทธิ (๖) ปฏิปทาญาณทัสสนวิสุทธิ (๗) ญาณทัสสนวิสุทธิ (๘) ปัญญาวิสุทธิ (๙) วิมุตติวิสุทธิ (ขุ.ป.อ. ๑/๒๕/๑๓๘)

สารบัญพระไตรปิฎก · Tipiṭaka