พระไตรปิฏก

{๔๖๙} [๒๐๙] เหตุเกิดขึ้นเหมือนในสูตรข้างต้น ๑

ภิกษุทั้งหลาย วิโมกข์ ๓ ประการนี้

วิโมกข์ ๓ ประการ อะไรบ้าง คือ

๑. สุญญตวิโมกข์

๒. อนิมิตตวิโมกข์

๓. อัปปณิหิตวิโมกข์

ภิกษุทั้งหลาย วิโมกข์ ๓ ประการนี้แล

อีกประการหนึ่ง วิโมกข์ ๖๘ ประการ ๒ คือ

๑. สุญญตวิโมกข์ ๒. อนิมิตตวิโมกข์

๓. อัปปณิหิตวิโมกข์ ๔. อัชฌัตตวุฏฐานวิโมกข์ (วิโมกข์ มีการออกจากอารมณ์ภายใน)

๕. พหิทธาวุฏฐานวิโมกข์ ๖. ทุภโตวุฏฐานวิโมกข์ (วิโมกข์มี (วิโมกข์มีการออกจาก การออกจากอารมณ์ทั้งสอง) อารมณ์ภายนอก)

๑ สูตรข้างต้น ในที่นี้หมายถึงสูตรที่ ๑ (ข้อ ๑๘๔ หน้า ๒๙๐ ในเล่มนี้)
๒ วิโมกข์ ๖๘ ประการ ถ้าหากนับตามจำนวนเป็น ๗๕ ประการ แต่ท่านให้ตัดวิโมกข์ออกไป ๗ ประการ คือวิโมกข์ข้อที่ ๑ ถึงข้อที่ ๖ และวิโมกข์ข้อที่ ๖๕ จึงเหลือเพียง ๖๘ ประการ (ตามนัย ขุ.ป.อ. ๒/๒๐๙/๑๗๑)