Tipitaka>

พระไตรปิฏก

ฉบับมหาจุฬาราชวิทยาลัย เล่มที่ 31 หน้าที่ 580

<< | หน้าที่ 580 | >>
นิสสรณวิเวกที่เป็นความดับคือนิพพาน สัมมาทิฏฐิมีวิเวก ๕ นี้ ภิกษุเกิดฉันทะ น้อมไปด้วยศรัทธา และมีจิตตั้งมั่น ด้วยดีในวิเวก ๕ นี้

{๗๐๕} สัมมาทิฏฐิมีวิราคะ ๕ อะไรบ้าง คือ

๑. วิกขัมภนวิราคะ (คลายกำหนัดด้วยข่มไว้)

๒. ตทังควิราคะ (คลายกำหนัดด้วยองค์นั้น ๆ)

๓. สมุจเฉทวิราคะ (คลายกำหนัดด้วยตัดขาด)

๔. ปฏิปัสสัทธิวิราคะ (คลายกำหนัดด้วยสงบระงับ)

๕. นิสสรณวิราคะ (คลายกำหนัดด้วยสลัดออกได้)

วิราคะในการข่มนิวรณ์ของภิกษุผู้เจริญปฐมฌาน วิราคะในการละทิฏฐิด้วย องค์นั้น ๆ ของภิกษุผู้เจริญสมาธิที่เป็นส่วนแห่งการชำแรกกิเลส สมุจเฉทวิราคะ ของภิกษุผู้เจริญโลกุตตรมรรคที่ให้ถึงความสิ้นไป ปฏิปัสสัทธิวิราคะในขณะแห่งผล และนิสสรณวิราคะที่เป็นความดับคือนิพพาน สัมมาทิฏฐิมีวิราคะ ๕ นี้ ภิกษุเกิด ฉันทะ น้อมไปด้วยศรัทธา และมีจิตตั้งมั่นด้วยดีในวิราคะ ๕ นี้

{๗๐๖} สัมมาทิฏฐิมีนิโรธ ๕ อะไรบ้าง คือ

๑. วิกขัมภนนิโรธ (ดับด้วยข่มไว้)

๒. ตทังคนิโรธ (ดับด้วยองค์นั้น ๆ)

๓. สมุจเฉทนิโรธ (ดับด้วยตัดขาด)

๔. ปฏิปัสสัทธินิโรธ (ดับด้วยสงบระงับ)

๕. นิสสรณนิโรธ (ดับด้วยสลัดออกได้)

นิโรธในการข่มนิวรณ์ของภิกษุผู้เจริญปฐมฌาน นิโรธในการละทิฏฐิด้วยองค์ นั้น ๆ ของภิกษุผู้เจริญสมาธิที่เป็นส่วนแห่งการชำแรกกิเลส สมุจเฉทนิโรธของภิกษุ ผู้เจริญโลกุตตรมรรคที่ให้ถึงความสิ้นไป ปฏิปัสสัทธินิโรธในขณะแห่งผลและนิสสรณนิโรธที่เป็นความดับคืออมตธาตุ สัมมาทิฏฐิมีนิโรธ ๕ นี้ ภิกษุเกิดฉันทะ น้อมไป ด้วยศรัทธา และมีจิตตั้งมั่นด้วยดีในนิโรธ ๕ นี้

๑ ฉันทะ ศรัทธา และจิต ในที่นี้ชื่อว่า นิสสัย

สารบัญพระไตรปิฎก · Tipiṭaka