พระไตรปิฏก

{๙๓๗} [๙๒๐] วิธา ๓ เป็นไฉน

วิธา ๓ คือ ความถือตัวว่า

๑. เป็นผู้เลิศกว่าเขา ๒. เป็นผู้เสมอเขา

๓. เป็นผู้ด้อยกว่าเขา

เหล่านี้เรียกว่า วิธา ๓ (๑๒)

{๙๓๘} [๙๒๑] ภัย ๓ เป็นไฉน

ภัย ๓ คือ

๑. ชาติภัย (ภัยเกิดเพราะอาศัยชาติ)

๒. ชราภัย (ภัยเกิดเพราะอาศัยชรา)

๓. มรณภัย (ภัยเกิดเพราะอาศัยความตาย)

บรรดาภัย ๓ นั้น ชาติภัย เป็นไฉน

ความกลัว ความขยาด ความหวาดเสียว ความขนพองสยองเกล้า ความ สะดุ้งแห่งจิต เพราะอาศัยความเกิด นี้เรียกว่า ชาติภัย

ชราภัย เป็นไฉน

ความกลัว ความขยาด ความหวาดเสียว ความขนพองสยองเกล้า ความ สะดุ้งแห่งจิต เพราะอาศัยชรา นี้เรียกว่า ชราภัย

มรณภัย เป็นไฉน

ความกลัว ความขยาด ความหวาดเสียว ความขนพองสยองเกล้า ความ สะดุ้งแห่งจิต เพราะอาศัยความตาย นี้เรียกว่า มรณภัย

เหล่านี้ชื่อว่าภัย ๓ (๑๓)

{๙๓๙} [๙๒๒] ตมะ ๑ ๓ เป็นไฉน

ตมะ ๓ คือ

๑ ตมนฺธกาโร สมฺโมโห อวิชฺโชโฆ มหพฺภโยติ วจนโต อวิชชา ตโม นาม (อภิ.วิ.อ. ๙๒๒/๕๓๗)