พระไตรปิฏก

๘. ความอาฆาตเกิดขึ้นว่า ผู้นี้กำลังทำประโยชน์แก่คนผู้ไม่เป็นที่รักไม่ เป็นที่ชอบพอของเรา

๙. ความอาฆาตเกิดขึ้นว่า ผู้นี้จักทำประโยชน์แก่คนผู้ไม่เป็นที่รักไม่เป็น ที่ชอบพอของเรา

เหล่านี้ชื่อว่าอาฆาตวัตถุ ๙

{๑๐๒๑} [๙๖๑] ปุริสมละ ๙ เป็นไฉน

ปุริสมละ ๙ คือ

๑. โกธะ (ความโกรธ)

๒. มักขะ (ความลบหลู่คุณท่าน)

๓. อิสสา (ความริษยา)

๔. มัจฉริยะ (ความตระหนี่)

๕. มายา (ความเจ้าเล่ห์)

๖. สาเถยยะ (ความโอ้อวด)

๗. มุสาวาท (การพูดเท็จ)

๘. ปาปิจฉตา (ความปรารถนาลามก)

๙. มิจฉาทิฏฐิ (ความเห็นผิด)

เหล่านี้ชื่อว่าปุริสมละ ๙

{๑๐๒๒} [๙๖๒] มานะ ๙ เป็นไฉน

มานะ ๙ คือ

๑. เป็นผู้เลิศกว่าเขา ถือตัวว่าเลิศกว่าเขา

๒. เป็นผู้เลิศกว่าเขา ถือตัวว่าเสมอเขา

๓. เป็นผู้เลิศกว่าเขา ถือตัวว่าด้อยกว่าเขา

๔. เป็นผู้เสมอเขา ถือตัวว่าเลิศกว่าเขา

๕. เป็นผู้เสมอเขา ถือตัวว่าเสมอเขา

๖. เป็นผู้เสมอเขา ถือตัวว่าด้อยกว่าเขา

๗. เป็นผู้ด้อยกว่าเขา ถือตัวว่าเลิศกว่าเขา