พระไตรปิฎก

[๓๓๙] สก. มีการบรรลุธรรมโดยลำดับใช่ไหม

ปร. ๑ ใช่ ๒

สก. บุคคลเจริญโสดาปัตติมรรคได้โดยลำดับใช่ไหม

ปร. ไม่ควรกล่าวอย่างนั้น ๓ ฯลฯ

สก. บุคคลเจริญโสดาปัตติมรรคได้โดยลำดับใช่ไหม

ปร. ใช่ ๔

สก. บุคคลทำให้แจ้งโสดาปัตติผลได้โดยลำดับใช่ไหม

ปร. ไม่ควรกล่าวอย่างนั้น ๕ ฯลฯ

สก. มีการบรรลุธรรมโดยลำดับใช่ไหม

ปร. ใช่

สก. บุคคลเจริญสกทาคามิมรรคได้โดยลำดับใช่ไหม

ปร. ไม่ควรกล่าวอย่างนั้น ฯลฯ

สก. บุคคลเจริญสกทาคามิมรรคได้โดยลำดับใช่ไหม

ปร. ใช่

๑ ปร. หมายถึงภิกษุในนิกายอันธกะ นิกายสัพพัตถิกวาท นิกายสมิติยะ และนิกายภัทรยานิกะ (อภิ.ปญฺจ.อ. ๓๓๙/๑๘๖)
๒ เพราะมีความเห็นว่า การบรรลุอรหัตตผลเกิดจากการละกิเลสได้โดยลำดับด้วยญาณ ๑๖ ประการ โดย แบ่งเป็นมรรคละ ๔ ประการ เช่น ผู้บรรลุโสดาปัตติผลย่อมละกิเลสบางอย่างด้วยการเห็นทุกข์(ทุกขญาณ) ละกิเลสบางอย่างด้วยการเห็นสมุทัย(สมุทยญาณ) ละกิเลสบางอย่างด้วยการเห็นนิโรธ(นิโรธญาณ) และ ละกิเลสก็บางอย่างด้วยการเห็นมรรค(มัคคญาณ) การบรรลุสกทาคามิผล อนาคามิผล และอรหัตตผล ก็มีนัยเดียวกันนี้ (อภิ.ปญฺจ.อ. ๓๓๙/๑๘๖)
๓ เพราะมีความเห็นว่า ถ้าตอบรับ เกรงจะมีผู้เข้าใจผิดว่า มรรคเดียวทำให้บรรลุผลหลายอย่าง (อภิ.ปญฺจ.อ. ๓๓๙/๑๘๖)
๔ เพราะมีความเห็นว่า โสดาปัตติมรรคประกอบด้วยญาณ ๔ ประการ คือ ทุกขญาณ สมุทยญาณ นิโรธญาณ และมัคคญาณ (อภิ.ปญฺจ.อ. ๓๓๙/๑๘๖)
๕ เพราะมีความเห็นว่า เขาปรารถนาโสดาปัตติผลอย่างเดียวเท่านั้น (อภิ.ปญฺจ.อ. ๓๓๙/๑๘๖)