พระไตรปิฏก

ปร. ตัณหานั้นเป็นธัมมตัณหามิใช่หรือ

สก. ใช่

ปร. หากตัณหานั้นเป็นธัมมตัณหา ดังนั้น ท่านจึงควรยอมรับว่า “ธัมมตัณหาเป็นอัพยากฤต”







[๖๘๑] สก. ธัมมตัณหาไม่เป็นทุกขสมุทัยใช่ไหม

ปร. ๑ ใช่ ๒

สก. รูปตัณหาไม่เป็นทุกขสมุทัยใช่ไหม

ปร. ไม่ควรกล่าวอย่างนั้น ฯลฯ

สก. ธัมมตัณหาไม่เป็นทุกขสมุทัยใช่ไหม

ปร. ใช่

สก. สัททตัณหา ฯลฯ คันธตัณหา ฯลฯ รสตัณหา ฯลฯ โผฏฐัพพตัณหา ไม่เป็นทุกขสมุทัยใช่ไหม

ปร. ไม่ควรกล่าวอย่างนั้น ฯลฯ

สก. รูปตัณหาเป็นทุกขสมุทัยใช่ไหม

ปร. ใช่

สก. ธัมมตัณหาเป็นทุกขสมุทัยใช่ไหม

ปร. ไม่ควรกล่าวอย่างนั้น ฯลฯ

๑ ปร. หมายถึงภิกษุในนิกายปุพพเสลิยะ (อภิ.ปญฺจ.อ. ๖๘๑-๖๘๕/๒๗๒)
๒ เพราะมีความเห็นว่า ธัมมตัณหาไม่ใช่เหตุแห่งทุกขสัจ ดังนั้นจึงไม่นับเข้าในสมุทัย ซึ่งต่างกับความ เห็นของสกวาทีที่เห็นว่า ขึ้นชื่อว่าตัณหาแล้วจัดเป็นทุกขสมุทัย(เหตุให้เกิดทุกข์)ทั้งนั้น (อภิ.ปญฺจ.อ. ๖๘๑-๖๘๕/๒๗๒)