Tipitaka>

พระไตรปิฎก

ฉบับมหาจุฬาราชวิทยาลัย เล่มที่ 12 หน้าที่ 4

<< | หน้าที่ 4 | >>
[๓] หมายรู้ภูต โดยความเป็นภูต ครั้นหมายรู้ภูตโดยความเป็นภูตแล้ว กำหนดหมายซึ่งภูต กำหนดหมายในภูต กำหนดหมายนอกภูต กำหนดหมายภูต ว่าเป็นของเรา ยินดีภูต

ข้อนั้นเพราะเหตุไร

เรากล่าวว่า ‘เพราะเขาไม่ได้กำหนดรู้’

หมายรู้เทวดาโดยความเป็นเทวดา ครั้นหมายรู้เทวดาโดยความเป็นเทวดาแล้ว กำหนดหมายซึ่งเทวดา กำหนดหมายในเทวดา กำหนดหมายนอกเทวดา กำหนด หมายเทวดาว่าเป็นของเรา ยินดีเทวดา

ข้อนั้นเพราะเหตุไร

เรากล่าวว่า ‘เพราะเขาไม่ได้กำหนดรู้’

หมายรู้ปชาบดี โดยความเป็นปชาบดี ครั้นหมายรู้ปชาบดีโดยความเป็น ปชาบดีแล้ว กำหนดหมายซึ่งปชาบดี กำหนดหมายในปชาบดี กำหนดหมายนอก ปชาบดี กำหนดหมายปชาบดีว่าเป็นของเรา ยินดีปชาบดี

ข้อนั้นเพราะเหตุไร

เรากล่าวว่า ‘เพราะเขาไม่ได้กำหนดรู้’

หมายรู้พรหมโดยความเป็นพรหม ครั้นหมายรู้พรหมโดยความเป็นพรหมแล้ว กำหนดหมายซึ่งพรหม กำหนดหมายในพรหม กำหนดหมายนอกพรหม กำหนด หมายพรหมว่าเป็นของเรา ยินดีพรหม

ข้อนั้นเพราะเหตุไร

เรากล่าวว่า ‘เพราะเขาไม่ได้กำหนดรู้’

๑ ภูต หมายถึงขันธ์ ๕ อมนุษย์ ธาตุ สิ่งที่มีอยู่ พระขีณาสพ สัตว์ และต้นไม้เป็นต้น แต่ในที่นี้หมายถึงสัตว์ ทั้งหลายผู้อยู่ต่ำกว่าชั้นจาตุมหาราช (ม.มู.อ. ๑/๓/๓๔)
๒ ปชาบดี หมายถึงผู้ยิ่งใหญ่กว่าปชาคือหมู่สัตว์ ได้แก่ มารชื่อว่า ปชาบดี เพราะปกครองเทวโลกชั้นปรนิม มิตวสวัตดี (ม.มู.อ. ๑/๓/๓๖)
สารบัญพระไตรปิฎก · Tipiṭaka