วาชเปยยะ นิรัคคฬะ ๑ ไม่มีผลมาก

(เพราะ)พระอริยะผู้ปฏิบัติชอบแสวงหาคุณอันยิ่งใหญ่

ย่อมไม่เกี่ยวข้องกับยัญที่มีการฆ่าแพะ

แกะ โค และสัตว์ชนิดต่าง ๆ

ส่วนยัญใด ไม่มีกิริยา เอื้ออำนวยประโยชน์

ประชาชนบูชาตระกูลทุกเมื่อ

คือ ไม่มีการฆ่าแพะ แกะ โค และสัตว์ชนิดต่าง ๆ

พระอริยะผู้ปฏิบัติชอบ แสวงหาคุณอันยิ่งใหญ่

ย่อมเกี่ยวข้องกับยัญนั้น

นักปราชญ์พึงบูชายัญนั้น ที่มีผลมาก

เพราะเมื่อบูชายัญนั้นนั่นแหละ

ย่อมมีแต่ความดี ไม่มีความชั่ว

ยัญย่อมแพร่หลาย และเทวดาก็ยังเลื่อมใส ๒







{๓๕๒} [๑๒๑] สมัยนั้น หมู่มหาชนถูกพระเจ้าปเสนทิโกศลให้จองจำไว้แล้ว บางพวก ถูกจองจำด้วยเชือก บางพวกถูกจองจำด้วยขื่อคา บางพวกถูกจองจำด้วยโซ่ตรวน ครั้นเวลาเช้า ภิกษุจำนวนมากครองอันตรวาสก ถือบาตรและจีวร เข้าไปบิณฑบาต ยังกรุงสาวัตถี กลับจากบิณฑบาต ภายหลังจากฉันภัตตาหารเสร็จแล้ว เข้าไปเฝ้า

๑ คำทั้ง ๕ คำ หมายถึงมหายัญ ๕ ประการของพราหมณ์ ได้แก่ อัสวเมธ คือการฆ่าม้าบูชายัญ ปุริสเมธ คือการฆ่าคนบูชายัญ สัมมาปาสะ คือการทำบ่วงแล้วขว้างไม้ลอดบ่วง ไม้ตกที่ไหนทำการ บูชายัญที่นั้น วาชเปยยะ คือการดื่มเพื่อพลังหรือเพื่อชัยชนะ นิรัคคฬะ คือยัญไม่มีลิ่มหรือกลอน คือ ทั่วไปไม่มีขีดคั่นจำกัด การฆ่าครบทุกอย่างบูชายัญ อนึ่ง มหายัญ ๕ ประการนี้ เดิมทีเดียวเป็นหลัก สงเคราะห์ที่ดีงาม แต่พราหมณ์สมัยหนึ่งดัดแปลงเป็นการบูชายัญเพื่อผลประโยชน์ในทางลาภสักการะ แก่ตน (สํ.ส.อ. ๑/๑๒๐/๑๓๘-๑๓๙, องฺ.จตุกฺก.ฏีกา ๒/๓๙/๓๗๑-๓๗๒)
๒ ดู องฺ.จตุกฺก. (แปล) ๒๑/๓๙/๖๕