๑. กามตัณหา (ความทะยานอยากในกาม)

๒. ภวตัณหา (ความทะยานอยากในภพ)

๓. วิภวตัณหา (ความทะยานอยากในวิภพ)

นี้เรียกว่า การถือภาระ

การวางภาระ เป็นอย่างไร

คือ ความดับตัณหาไม่เหลือด้วยวิราคะ ความสละ ความสละคืน ความพ้นความไม่อาลัยในตัณหา

นี้เรียกว่า การวางภาระ”

พระผู้มีพระภาคผู้สุคตศาสดาได้ตรัสเวยยากรณภาษิตนี้แล้ว จึงได้ตรัสคาถา-ประพันธ์ต่อไปอีกว่า

{๕๓} “ขันธ์ ๕ คือภาระ บุคคลคือผู้แบกภาระ

การถือภาระเป็นทุกข์ในโลก การวางภาระเป็นสุขในโลก

บุคคลวางภาระหนักได้แล้ว ไม่ถือภาระอื่นไว้

ถอนตัณหาพร้อมทั้งราก สิ้นความอยาก ดับสนิทแล้ว”







{๕๔} [๒๓] เรื่องเกิดขึ้นที่กรุงสาวัตถี

พระผู้มีพระภาคตรัสว่า “ภิกษุทั้งหลาย เราจักแสดงธรรมที่ควรกำหนดรู้และการกำหนดรู้ เธอทั้งหลายจงฟัง

ธรรมที่ควรกำหนดรู้ เป็นอย่างไร

คือ รูปเป็นธรรมที่ควรกำหนดรู้ เวทนาเป็นธรรมที่ควรกำหนดรู้ สัญญาเป็นธรรมที่ควรกำหนดรู้ สังขารเป็นธรรมที่ควรกำหนดรู้ วิญญาณเป็นธรรมที่ควรกำหนดรู้