พระไตรปิฎก

{๑๑๕}สัญญา เป็นอย่างไร

คือ สัญญา ๖ ประการนี้ ได้แก่

๑. รูปสัญญา (ความหมายรู้รูป)

๒. สัททสัญญา (ความหมายรู้เสียง)

๓. คันธสัญญา (ความหมายรู้กลิ่น)

๔. รสสัญญา (ความหมายรู้รส)

๕. โผฏฐัพพสัญญา (ความหมายรู้โผฏฐัพพะ)

๖. ธัมมสัญญา (ความหมายรู้ธรรมารมณ์)

นี้เรียกว่า สัญญา

เพราะความเกิดขึ้นแห่งผัสสะ ความเกิดขึ้นแห่งสัญญาจึงมี เพราะความดับแห่งผัสสะ ความดับแห่งสัญญาจึงมี

อริยมรรคมีองค์ ๘ นี้แล เป็นปฏิปทาที่ให้ถึงความดับแห่งสัญญา คือ

๑. สัมมาทิฏฐิ ฯลฯ ๘. สัมมาสมาธิ

ภิกษุทั้งหลาย สมณะหรือพราหมณ์เหล่าใดเหล่าหนึ่งรู้ชัดสัญญาอย่างนี้ ฯลฯสมณะหรือพราหมณ์เหล่านั้นชื่อว่าไม่มีวัฏฏะเพื่อความปรากฏอีก

{๑๑๖}สังขาร เป็นอย่างไร

คือ เจตนา ๖ ประการนี้ ได้แก่

๑. รูปสัญเจตนา (ความจำนงรูป)

๒. สัททสัญเจตนา (ความจำนงเสียง)

๓. คันธสัญเจตนา (ความจำนงกลิ่น)

๔. รสสัญเจตนา (ความจำนงรส)

๕. โผฏฐัพพสัญเจตนา (ความจำนงโผฏฐัพพะ)

๖. ธัมมสัญเจตนา (ความจำนงธรรมารมณ์)

นี้เรียกว่า สังขาร