{๒๗๔} [๑๐๓] เรื่องเกิดขึ้นที่กรุงสาวัตถี

พระผู้มีพระภาคตรัสว่า “ภิกษุทั้งหลาย ที่สุด ๔ อย่าง คือ

๑. ที่สุดคือสักกายะ (กายของตน)

๒. ที่สุดคือเหตุเกิดแห่งสักกายะ

๓. ที่สุดคือความดับแห่งสักกายะ

๔. ที่สุดคือปฏิปทาที่ให้ถึงความดับแห่งสักกายะ

{๒๗๕}ที่สุดคือสักกายะ เป็นอย่างไร

คือ ควรกล่าวได้ว่า ‘ที่สุดคือสักกายะนั้น ได้แก่ อุปาทานขันธ์ ๕ ประการ’

อุปาทานขันธ์ ๕ ประการ อะไรบ้าง คือ

๑. รูปูปาทานขันธ์ (อุปาทานขันธ์คือรูป)

๒. เวทนูปาทานขันธ์ (อุปาทานขันธ์คือเวทนา)

๓. สัญญูปาทานขันธ์ (อุปาทานขันธ์คือสัญญา)

๔. สังขารูปาทานขันธ์ (อุปาทานขันธ์คือสังขาร)

๕. วิญญาณูปาทานขันธ์ (อุปาทานขันธ์คือวิญญาณ)

นี้เรียกว่า ที่สุดคือสักกายะ

{๒๗๖}ที่สุดคือเหตุเกิดแห่งสักกายะ เป็นอย่างไร

คือ ตัณหาอันทำให้เกิดอีก ประกอบด้วยความเพลิดเพลิน และความกำหนัดมีปกติเพลิดเพลินยิ่งในอารมณ์นั้น ๆ ได้แก่