พระไตรปิฏก

{๒๐๖} “พราหมณ์เหล่าใดระลึกถึงธรรมดั้งเดิมได้

พราหมณ์เหล่านั้นเป็นผู้มีศีลสูงสุด เก่าแก่กว่า

พราหมณ์เหล่านั้นคุ้มครอง รักษาทวารทั้งหลายดีแล้ว

เพราะครอบงำความโกรธได้

พราหมณ์เหล่าใดระลึกถึงธรรมดั้งเดิมได้

พราหมณ์เหล่านั้นเป็นผู้ยินดีในธรรมและฌาน ๑

อนึ่ง พราหมณ์ทั้งหลายละเลยธรรมเหล่านี้

สำคัญว่า ‘เราสาธยายมนตร์’ เมาเพราะโคตร

ถูกความโกรธครอบงำ มีอาชญาในตนมาก

ประพฤติผิดในสัตว์ทั้งหลายทั้งที่สะดุ้งกลัวและไม่สะดุ้งกลัว

จึงประพฤติไม่สม่ำเสมอ

การสมาทานวัตรทั้งปวง คือ การไม่กิน

การนอนบนพื้นดิน การอาบน้ำเวลาเช้า

และพระเวท ๓ ของพราหมณ์ผู้ไม่คุ้มครองทวารย่อมไร้ผล

เหมือนคนได้ทรัพย์เครื่องปลื้มใจในความฝันฉะนั้น

หนังเสือที่หยาบ การมุ่นผม การไม่ชำระฟัน

มนตร์ ศีลและพรตเป็นตบะ (ของพราหมณ์)

การหลอกลวง ไม้เท้าที่คด และการใช้น้ำลูบหน้า

ข้อวัตรที่พรรณนามาเหล่านี้

พวกพราหมณ์ทำเพราะต้องการอามิส

ส่วนจิตที่ตั้งมั่นดีแล้วย่อมผ่องใส ไม่ขุ่นมัว

อ่อนโยนในสัตว์ทั้งปวง นั้นเป็นทางเพื่อถึงความเป็นพรหม”

{๒๐๗} ลำดับนั้น มาณพเหล่านั้นโกรธเคือง ไม่พอใจ ได้เข้าไปหาโลหิจจพราหมณ์ ถึงที่อยู่แล้วกล่าวกับโลหิจจพราหมณ์ดังนี้ว่า “ขอท่านผู้เจริญโปรดทราบ พระ มหากัจจานะข้อนขอด คัดค้านมนตร์ของพราหมณ์ทั้งหลายโดยส่วนเดียว” เมื่อ มาณพเหล่านั้นกล่าวอย่างนี้แล้วโลหิจจพราหมณ์ก็โกรธเคือง ไม่พอใจ

๑ ธรรมและฌาน ในที่นี้หมายถึงกุศลกรรมบถ ๑๐ ประการ และสมาบัติ ๘ (สํ.สฬา.อ. ๓/๑๓๒/๕๐)