พระไตรปิฎก

พระชินะตรัสรู้สัจธรรมทั้งหลาย จริงแท้ด้วยสมันตจักษุ ทำให้แจ้งอิทัป- ปัจจยตา (สิ่งนี้เป็นเหตุของสิ่งนี้) ที่แท้ จริงโดยประการทั้งปวง โดยที่ไม่มีผู้อื่น แนะนำ เหมือนอย่างนั้น ด้วยเหตุนั้นจึง ชื่อว่า ตถาคต. การเห็นอันแท้จริงของพระชินะ ใน โลกธาตุ แม้มีประเภทไม่น้อยในโคจร- ธรรมมีรูปายตนะเป็นต้น อันมีประเภท วิจิตร ด้วยเหตุนั้น จึงชื่อว่า ตถาคต ผู้เห็นโดยรอบ. เพราะพระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสธรรม อันแท้จริงเท่านั้น ทรงกระทำสมควรตาม พระดำรัสของพระองค์ ทรงปกครองโลก ให้ประพฤติด้วยคุณทั้งหลาย แม้ด้วยเหตุ นั้น จึงชื่อว่า ตถาคต ผู้แนะนำโลก. พระผู้มีพระภาคเจ้าได้ทรงรู้ด้วยการ กำหนดรู้เหมือนอย่างนั้น อย่างแท้จริงโดย ประการทั้งปวง ทรงก้าวล่วงโลกอันเป็น แดนเกิด ทรงถึงความดับด้วยการกระทำ อันประจักษ์ และทรงถึงอริยมรรค จึง ชื่อว่า ตถาคต.