พระไตรปิฎก

ที่ใคร ๆ ให้เป็นไปแล้ว ทั้งอสักการะที่ใคร ๆ ให้เป็นไปแล้ว. อธิบายว่า พระผู้มีพระภาคเจ้าทรงหมายเอาบุคคลเช่นนั้น ที่ตอนต้น ชนเหล่าใดสักการะ แล้ว ภายหลังชนเหล่านั้นนั่นแหละไม่สักการะ เพราะรู้ว่าไม่มีสารธรรม จึง ตรัสว่า สกฺกาเรน จ อสกฺกาเรน จ ดังนี้. ในเรื่องนี้ควรนำเรื่องพระเทวทัตเป็นต้นที่ถูกสักการะครอบงำมาแสดง (เป็นตัวอย่าง). สมดังที่พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสไว้ว่า ผลกล้วยแล ฆ่าต้นกล้วย ขุยไผ่ ฆ่าต้นไผ่ สักการะฆ่าคนชั่ว เหมือนลูก ม้า ฆ่าแม้ม้า อัสดร ดังนี้. ควรนำเรื่องพระเจ้ากรุงทัณฑกี พระเจ้ากรุงกาลิงคะ และพระเจ้ากรุงเมชฌะ เป็นต้น มาแสดง (เป็นตัวอย่าง). สมดังคำที่สังกัจจฤาษีกล่าวไว้ว่า เพราะ พระเจ้าทัณฑกี ทรงโปรย ธุลีใส่ กีสวัจฉฤาษี (ผู้หาธุลีมิได้) พระ- องค์พร้อมด้วยประชาชน และแว่นแคว้น (จึงถึงความพินาศ) เหมือนไม้ที่รากขาด แล้ว หมกไหม้อยู่ในกุกกุฬนรก ประกาย ไฟตกถูกต้องพระกายของพระองค์. อนึ่ง พระเจ้ากาลิงคะ ได้ล่วงเกิน บรรพชิตผู้สำรวมแล้ว ผู้สอนธรรม ผู้เป็น สมณะผู้ไม่ประทุษร้าย สุนัขทั้งหลายจึง รุนกัดพระเจ้ากาลิงคะนั้นผู้ทรงกลิ้งไปมา อยู่ เหมือนผลมะพร้าว.