พระไตรปิฎก

บรรดาบทเหล่านั้น บทว่า พฺรหฺมจริยํ เป็นชื่อแห่ง เมถุนวิรัติ มรรค สมณธรรม ศาสนา และสทารสันโดษ. ด้วยว่า การงดเว้น จากเมถุน ในคำทั้งหลายมีอาทิอย่างนี้ว่าพฺรหฺมจารี อนาจารี ท่านเรียกว่า พรหมจรรย์. การงดเว้นจากเมถุนในคำทั้งหลาย เป็นต้น อย่างนี้ว่า ดูก่อนปัญจสิขะ ก็พรหมจรรย์นี้แล ย่อมเป็นไปเพื่อความเบื่อหน่ายโดยส่วนเดียว ดังนี้ ท่าน เรียกว่า มรรค. พรหมจรรย์ ในคำทั้งหลาย เป็นต้น อย่างนี้ว่า ดูก่อนสารีบุตร เราย่อมทราบชัดแล ว่า เราประพฤติพรหมจรรย์ที่ประกอบด้วยองค์ ๔ ดังนี้ ท่านเรียกว่า สมณธรรม. พรหมจรรย์ ในคำทั้งหลาย เป็นต้น อย่างนี้ว่า พรหมจรรย์นี้นั้น รุ่งเรืองและกว้างขวางแล้ว ดังนี้ ท่านเรียกว่า ศาสนา. พรหมจรรย์ ในคำทั้งหลาย เป็นต้น อย่างนี้ว่า เราทั้งหลาย ย่อมไม่นอกใจภรรยา ทั้งหลาย และภรรยาทั้งหลาย ไม่นอกใจเรา ทั้งหลาย เราทั้งหลายประพฤติพรหมจรรย์ ในหญิงทั้งหลาย นอกจากภรรยาเหล่านั้น เพราะเหตุนั้นแล เราทั้งหลายจึงไม่ตาย แต่หนุ่ม ๆ ดังนี้ ชื่อว่า สทารสันโดษ. แต่ในคาถานี้ นายธนิยะหมายถึง พรหมจรรย์ คือ มรรคเบื้องบน ๓ ประการ อันมีพรหมจรรย์คือสมณธรรมเป็นประธาน.