Tipitaka>

พระไตรปิฏก

ฉบับมหาจุฬาราชวิทยาลัย เล่มที่ 25 หน้าที่ 505

<< | หน้าที่ 505 | >>
ลูกโคที่ยังดื่มนม แม่โคที่กำลังตั้งครรภ์

แม่โควัยเจริญพันธุ์ และโคสำคัญที่เป็นจ่าฝูง

ฝนเอ๋ย หากท่านอยากตกก็เชิญตกลงมาเถิด

[๒๘] (นายธนิยะเจ้าของโคกล่าวดังนี้)

ข้าพเจ้าปักเสาสำหรับล่ามโคไว้แน่นหนา ไม่โยกคลอน

เชือกพิเศษสำหรับล่ามโคทั้งหลาย

ก็ฝั้นด้วยหญ้าปล้องใหม่ ๆ มีรูปทรงกะทัดรัดดี

ถึงแม้โคหนุ่ม ๆ จะดิ้นดึง ก็ไม่สามารถทำให้ขาดได้เลย

ฝนเอ๋ย หากท่านอยากตกก็เชิญตกลงมาเถิด

[๒๙] (พระผู้มีพระภาคตรัสตอบดังนี้)

เราได้ตัดเครื่องผูกทั้งหลาย

เหมือนโคอุสภะสลัดเชือกที่ล่ามไว้จนขาดสะบั้น

ทำลายเถาหัวด้วนเหมือนช้างทำลายเถาหัวด้วนจนแหลกละเอียด

จึงไม่ต้องกลับมาเกิดอีก

ฝนเอ๋ย หากท่านอยากตกก็เชิญตกลงมาเถิด

[๓๐] (พระสังคีติกาจารย์กล่าวดังนี้)

ทันใดนั่นเอง ฝนห่าใหญ่ได้ตกลงมา

จนน้ำท่วมเต็มทั้งที่ลุ่มและที่ดอน

นายธนิยะเจ้าของโคได้ยินเสียงฝนที่กำลังตกอยู่

ได้กราบทูลเนื้อความดังนี้ว่า

๑ ลูกโคที่ยังดื่มนม ในที่นี้หมายถึงอนุสัยกิเลส (ขุ.สุ.อ. ๑/๒๗/๓๗)
๒ แม่โคที่กำลังตั้งครรภ์ ในที่นี้หมายถึงปุญญาภิสังขาร อปุญญาภิสังขาร และอาเนญชาภิสังขาร (ขุ.สุ.อ. ๑/๒๗/๓๗)
๓ แม่โควัยเจริญพันธุ์ ในที่นี้หมายถึงตัณหา (ขุ.สุ.อ.๑/๒๗/๓๗)
๔ โคจ่าฝูง ในที่นี้หมายถึงอภิสังขารวิญญาณ (ขุ.สุ.อ.๑/๒๗/๓๗)
๕ พระองค์ทรงทำลายเถาหัวด้วน คือ โอรัมภาคิยสังโยชน์ ๕ ประการ ด้วยโสดาปัตติมรรค สกทาคามิมรรค และอนาคามิมรรค เหมือนช้างทำลายเถาหัวด้วน ทรงตัดเครื่องผูกคืออุทธัมภาคิยสังโยชน์ ๕ ประการ ด้วยอรหัตตมรรคเหมือนโคอุสภะสลัดเชือก (ขุ.สุ.อ. ๑/๒๙/๓๘)

สารบัญพระไตรปิฎก · Tipiṭaka