พระไตรปิฎก

ลำดับนั้น กสิภารทวาชพราหมณ์ได้ทูลถามพระผู้มีพระภาคเจ้าด้วย คาถาว่า [๒๙๘] พระองค์ย่อมปฏิญาณว่าเป็น ชาวนา แต่ข้าพระองค์ไม่เห็นไถของพระ องค์ พระองค์อันข้าพระองค์ทูลถามแล้ว ขอ ได้โปรดตรัสบอกไถแก่ข้าพระองค์ โดยวิธี ข้าพระองค์จะพึงรู้จักไถของพระองค์. พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสตอบด้วยคาถาว่า ศรัทธาของเราเป็นพืช ความเพียร ของเราเป็นฝน ปัญญาของเราเป็นแอกและไถ หิริของเราเป็นงอนไถ ใจของเราเป็นเชือก สติของเราเป็นผาลและปฏัก เราคุ้มครอง กาย คุ้มครองวาจา สำรวมในอาหารในท้อง ย่อมกระทำการถอนหญ้า คือ การกล่าวให้ พลาดด้วยสัจจะความสงบเสงี่ยมของเราเป็น เครื่องปลดเปลื้องกิเลส ความเพียรของเรา นำธุระไปเพื่อธุระนำไปถึงแดนเกษมจาก โยคะ ไม่หวนกลับมา ย่อมถึงสถานที่ ๆ บุคคลไปแล้วไม่เศร้าโศก การไถนานั้น เราไถแล้วอย่างนี้ การไถนานั้น ย่อมมีผล เป็นอมตะ บุคคลไถนานั่นแล้ว ย่อมพ้นจาก ทุกข์ทั้งปวง.