พระไตรปิฎก

ส่วนผู้ใดไม่สำคัญความหนาวเเละ ความร้อนยิ่งไปกว่าหญ้า กระทำกิจของบุรุษ อยู่ ผู้นั้นย่อมไม่เสื่อมจากความสุขดังนี้. และว่า เมื่อบุคคลรวบรวมโภคะทั้งหลายอยู่ เหมือนภมรผนวกอยู่ซึ่งรังฉะนั้น โภคะทั้ง หลายย่อมถึงการสั่งสม ดุจจอมปลวก อัน ตัวปลวกก่อขึ้นฉะนั้น ดังนี้. ด้วยพระคาถาแม้นี้ พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสมงคล ๔ ประการนี้ คือ การบำรุงมารดา ๑ การบำรุงบิดา ๑ การสงเคราะห์บุตรและภรรยา ๑ การงานทั้งหลายที่ไม่อากูล ๑ อีกอย่างหนึ่ง คาถานี้มี ๕ มงคลเพราะแยกการสงเคราะห์บุตรและ ภรรยาออกเป็น ๒. อีกอย่างหนึ่งมี ๓ มงคล เพราะรวมการบำรุงมารดาบิดา เป็นข้อเดียวเท่านั้น ก็ความที่แห่งมงคลเหล่านั้นเป็นมงคล ข้าพเจ้าได้อธิบาย ให้แจ่มแจ้งแล้วในมงคลนั้น ๆ นั่นแล. จบการพรรณหาเนื้อความแห่งพระคาถานี้ว่า มาตาปิตุอุปฏฺานํ เป็นต้น คาถาที่ ๕ (มี ๔ มงคล) บัดนี้ บัณฑิตพึงทราบวินิจฉัยในคาถานี้ว่า ทานญฺจ ดังนี้ เป็นต้น ดังต่อไปนี้.