พระไตรปิฎก

สมณะกล่าวถ้อยคำใดมากที่เข้าถึงประโยชน์ ประกอบด้วยประโยชน์ รู้ถ้อยคำนั้นอยู่ ย่อมแสดงธรรม. สมณะผู้นั้นรู้อยู่ ย่อมกล่าวถ้อยคำ มาก สมณะใดรู้อยู่ สำรวมตน สมณะนั้น รู้เหตุที่ไม่นำประโยชน์เกื้อกูล และความสุข มาให้แก่สัตว์ทั้งหลาย ย่อมไม่กล่าวมาก สมณะผู้นั้นเป็นมุนี ย่อมควรซึ่งปฏิปทา ของมุนี สมณะนั้นได้ถึงธรรมเครื่องเป็นมุนี แล้ว. จบนาลกสูตรที่ ๑๑ อรรถกถานาลกสูตรที่ ๑๑ นาลกสูตร มีคำเริ่มต้นว่า อานนฺทชาเต ผู้ที่ใจชื่นชม ดังนี้. พระสูตรนี้มีการเกิดขึ้นอย่างไร ? มีเรื่องเล่าว่าดาบสชื่อว่า นาลกะ เป็นหลานของ อสิตฤษี เห็น สาวกของพระผู้มีพระภาคเจ้าพระนามว่าปทุมุตระ ปฏิบัติโมเนยยปฏิปทา (ปฏิบัติเพื่อความเป็นมุนี) จึงหวังเป็นอย่างยิ่งที่จะเป็นอย่างนั้น จำเดิมแต่นั้น ได้บำเพ็ญบารมีแสนกัป ได้ทูลถามโมเนยยปฏิปทากะพระผู้มีพระภาคเจ้าด้วย