พระไตรปิฎก

ความยินดี ความไม่ยินดี มีผัสสะ เป็นเหตุ เมื่อผัสสะไม่มี ธรรมเหล่านี้จึงไม่มี เราขอบอกอรรถ คือ ทั้งความเสื่อมไป และ ทั้งความเกิดขึ้นนี้ว่า มีผัสสะนี้เป็นเหตุ แก่ ท่าน. พระพุทธนิมิตตรัสถามว่า ผัสสะในโลกเล่า มีอะไรเป็นเหตุ อนึ่ง ความหวงแหนเกิดจากอะไร เมื่อธรรม อะไรไม่มี ความถือว่าสิ่งนี้เป็นของเราจึงไม่มี เมื่อธรรมอะไรไม่มี ผัสสะ จึงไม่ถูกต้อง. พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสตอบว่า ผัสสะ อาศัยนามและรูปจึงเกิดขึ้น ความหวงแหน มีความปรารถนาเป็นเหตุ เมื่อความปรารถนาไม่มี ความถือว่า สิ่งนี้ เป็นของเราจึงไม่มี เมื่อรูปไม่มี ผัสสะจึง ไม่ถูกต้อง. พระพุทธนิมิตตรัสถามว่า เมื่อบุคคลปฏิบัติอย่างไร รูปจึงไม่มี อนึ่ง สุขก็ดี ทุกข์ก็ดี อย่างไรจึงไม่มี ขอ พระองค์โปรดตรัสบอกอาการที่รูปและสุข