พระไตรปิฎก

๖. นาคิตเถรคาถา ว่าด้วยคาถาของพระนาคิตเถระ [๒๒๓] ได้ยินว่า พระนาคิตเถระได้ภาษิตคาถานี้ไว้ อย่างนี้ว่า ในลัทธิแห่งเดียรถีย์ ภายนอกพระศาสนานี้ ย่อม ไม่มีทางไปสู่พระนิพพาน เหมือนอริยอัฏฐังคิกมรรค นี้เลย พระผู้มีพระภาคเจ้าผู้เป็นพระบรมครู ทรง- พร่ำสอนภิกษุสงฆ์ด้วยพระองค์เอง เหมือนดังทรง แสดงผลมะขามป้อม ในฝ่าพระหัตถ์ ฉะนั้น. อรรถกถานาคิตเถรคาถา คาถาของท่านพระนาคิตเถระ เริ่มต้นว่า อิโต พหิทฺธา ปุถุอญฺ- วาทินํ. เรื่องราวของท่านเป็นอย่างไร ? ได้ยินว่า พระเถระนี้ เป็นพราหมณ์ชื่อว่า นารทะ ในกาล ของพระผู้มีพระภาคเจ้า ทรงพระนามว่า ปทุมุตตระ วันหนึ่งนั่งอยู่ในโรง เห็นพระผู้มีพระภาคเจ้า อันภิกษุสงฆ์แวดล้อมแล้วเสด็จไป มีใจเลื่อมใส ชมเชยด้วยคาถา ๓ คาถา. ด้วยบุญกรรมนั้น เขาบังเกิดในเทวโลก กระทำบุญแล้วท่องเที่ยว ไป ๆ มา ๆ อยู่ในเทวดาและมนุษย์ทั้งหลาย เกิดในตระกูลแห่งเจ้าศากยะ ในพระนครกบิลพัสดุ์ ในพุทธุปบาทกาลนี้ ได้มีนามว่า นาคิตะ เมื่อพระผู้มี พระภาคเจ้า ประทับอยู่ในพระนครกบิลพัสดุ์ เขาฟังมธุปิณฑิกสูตร ได้มี ศรัทธาจิตบวชแล้ว เจริญวิปัสสนา บรรลุพระอรหัตแล้ว. สมดังคาถา ประพันธ์ที่ท่านกล่าวไว้ในอปทานว่า