พระไตรปิฎก

๗. อนูปมเถรคาถา ว่าด้วยคาถาของพระอนูปมเถระ [๓๐๔] ได้ยินว่า พระอนูปมเถระได้ภาษิตคาถานี้ไว้ อย่างนี้ว่า จิตถึงความเพลิดเพลิน เพราะธรรมใด ธรรมใด ยกขึ้นสู่หลาว และจิตเป็นดังหลาว เป็นดังท่อนไม้ ขอท่านจงเว้นธรรมนั้น ๆ ให้เด็ดขาด ดูก่อนจิต เรา กล่าวธรรมนั้นว่าเป็นธรรมมีโทษ เรากล่าวธรรมนั้น ว่าเป็นเครื่องประทุษร้ายจิต พระศาสดาที่บุคคลหาได้ โดยยาก ท่านก็ได้แล้ว ท่านอย่ามาชักชวนเราในทาง ฉิบหายเลย. อรรถกถาอนูปมเถรคาถา คาถาของท่านพระอนูปมเถระ เริ่มต้นว่า นนฺทมานาคตํ จิตฺตํ. เรื่องราวของท่านเป็นอย่างไร ? แม้พระเถระนี้ ก็เป็นผู้มีอธิการอันกระทำแล้ว ในพระพุทธเจ้าองค์ ก่อน ๆ ทั้งหลาย เข้าไปสั่งสมบุญอันเป็นอุปนิสัยแห่งพระนิพพานไว้ในภพ นั้น เกิดในเรือนแห่งตระกูล ในกัปที่ ๓๑ แต่ภัทรกัปนี้ บรรลุนิติภาวะ แล้ว วันหนึ่งเห็นพระปัจเจกพุทธเจ้า นามว่า ปทุมะ เที่ยวบิณฑบาตไปใน ถนน มีใจเลื่อมใส บูชาด้วยดอกปรู.