พระไตรปิฎก

บทว่า พุทฺเธสุ สคารวตา ความว่า กระทำความเคารพยำเกรง ในพระสัพพัญญูพุทธเจ้าว่า พระผู้มีพระภาคสัมมาสัมพุทธเจ้า ดังนี้. บทว่า ธมฺเม อปจิติ ยถาภูตํ ได้แก่ อ่อนน้อม คือบูชาโดย ความเอื้อเฟื้อในพระอริยธรรม ตามความเป็นจริง. บทว่า สงฺเฆ ได้แก่ ในพระอริยสงฆ์. บทว่า จิตฺตีกาโร ได้แก่ สักการะ คือสัมมานะ. บทว่า เอตํ ได้แก่ กระทำความเคารพในพระรัตนตรัย. บทว่า อาจารโคจเร ยุตฺโต ความว่า การละอนาจาร คือการ ก้าวล่วงทางกายและทางวาจา และการละสถานที่อโคจรมีหญิงแพศยา เป็นต้น อันเป็นสถานที่ไม่สมควร เพื่อเข้าไปบิณฑบาตเป็นต้นแล้ว ประกอบคือถึงพร้อมด้วยอาจาระ คือการไม่ก้าวล่วงทางกายและทางวาจา และด้วยโคจรอันเป็นสถานที่สมควรเพื่อเข้าไปบิณฑบาตเป็นต้น. ชื่อว่า ผู้มีอาจาระและโคจรสมบูรณ์. บทว่า อาชีโว โสธิโต ความว่า เมื่อภิกษุละอเนสนากรรม มี การขอไม้ไผ่เป็นต้น ที่พระพุทธเจ้าทรงรังเกียจแล้ว เสพแต่ปัจจัยที่เกิด ขึ้นไม่มีโทษ ชื่อว่า ผู้มีอาชีพะที่หมดจด คือบริสุทธิ์ด้วยดี เพราะความ เป็นผู้มีอาชีพอันหมดจดนั่นเอง วิญญูชนทั้งหลาย จึงไม่ติเตียน. บทว่า จิตฺตสฺส จ สณฺปนํ ความว่า การตั้งจิตไว้ชอบด้วยอำนาจ รูปที่เห็นแล้ว และอารมณ์ที่ทราบแล้วเป็นต้น โดยที่ไม่ให้กิเลสมีอภิชฌา เป็นต้น เป็นไปในอารมณ์มีรูปารมณ์เป็นต้น ทางทวารมีจักษุทวารเป็นต้น. บทว่า เอตํ ได้แก่ ความถึงพร้อมด้วยอาจาระและโคจร อาชีพ