พระไตรปิฎก

๕. มหาสุทัสสนชาดก ว่าด้วยสังขารไม่เที่ยง [๙๕] "สังขารทั้งหลายไม่เที่ยงหนอ มีความ เกิดขึ้น และความเสื่อมไปเป็นธรรมดา เกิดขึ้น แล้วย่อมดับไป ความที่สังขารเหล่านั้นสงบระงับ เป็นสุข" จบ มหาสุทัสสนชาดกที่ ๕ อรรถกถามหาสุทัสสนชาดกที่ ๕ พระบรมศาสดา บรรทมเหนือแท่นปรินิพพาน ทรง ปรารภคำของพระอานนทเถระเจ้าที่ว่า พระผู้มีพระภาคเจ้า อย่าเสด็จปรินิพพาน ในพระนครเล็ก ๆ นี้เลย ตรัสพระธรรม- เทศนานี้ มีคำเริ่มต้นว่า อนิจฺจา วต สงฺขารา ดังนี้. ความย่อว่า เมื่อพระตถาคตเจ้าประทับอยู่ ณ พระเชตวัน- มหาวิหาร ท่านพระสารีบุตรเถระเจ้า ปรินิพพานแล้ว ณ ห้อง ที่ท่านเกิด ในหมู่บ้านนาลกะ เมื่อวันเพ็ญเดือน ๑๒ พระมหา- โมคคัลลานะ ปรินิพพานในวันอมาวสี (สิ้นเดือน) ในกาฬปักษ์ ของเดือน ๑๒ นั่นเอง. พระศาสดาทรงพระดำริว่า เมื่อคู่อัคร- สาวกปรินิพพานแล้วอย่างนี้ แม้เราก็จักปรินิพพานในเมือง- กุสินารา เสด็จจาริกไปโดยลำดับในเมืองนั้น เสด็จบรรทมด้วย