พระไตรปิฎก

๙. กุณฑกปูวชาดก ว่าด้วยมีอย่างไรก็กินอย่างนั้น [๑๐๙] บุรุษกินอย่างไร เทวดาของบุรุษก็กิน อย่างนั้น ท่านจงเอาขนมรำนั้นมา อย่าให้ส่วน ของเราเสียไปเลย. จบ กุณฑกปูวชาดกที่ ๙ อรรถกถากุณฑกปูวชาดกที่ ๙ พระศาสดา เมื่อประทับอยู่ ณ พระนครสาวัตถี ทรงปรารภบุรุษผู้เข็ญใจอย่างหนัก ตรัสพระธรรมเทศนานี้ มีคำเริ่มต้นว่า ยถนฺโน ปุริโส โหติ ดังนี้. ความพิสดารว่า ในพระนครสาวัตถี บางครั้งสกุลเพียง สกุลเดียวเท่านั้น ถวายทานแต่ภิกษุสงฆ์ มีพระพุทธเจ้าเป็น ประมุข บางครั้งสาม - สี่ตระกูลรวมกัน บางครั้งด้วยความ ร่วมมือกันเป็นคณะ บางครั้งด้วยความร่วมใจกันของผู้ที่อยู่ ร่วมถนน บางครั้งรวมคนที่มีฉันทะความพอใจหมดทั้งเมือง ถวาย ทานแต่พระสงฆ์มีพระพุทธองค์เป็นประมุข ก็ในครั้งนั้น มีภัตร ที่ชื่อว่า วิถีภัตร (คือการถวายภัตตาหารของผู้ที่อยู่ร่วมถนนกัน) ได้มีขึ้น. ครั้งนั้นพวกมนุษย์ กล่าวเชิญชวนกันว่า เชิญท่าน