พระไตรปิฎก

ทำบ่วงนั้นให้ขาด เมื่อจะยังความอุตสาหะให้เกิดแก่พระโพธิสัตว์นั้น จึงกล่าวคาถาที่ ๑ ว่า :- ข้าแต่เนื้อผู้มีกำลังมาก ท่านจงพยายาม ดึงบ่วงออก ข้าแต่ท่านผู้มีเท้าดุจทองคำ ท่านจงพยายามดึงบ่วงที่ติดแน่นให้ขาดออก ฉันผู้เดียวเว้นท่านเสีย จะไม่รื่นรมย์อยู่ใน ป่า. บรรดาบทเหล่านั้น บทว่า วิกฺกม ได้แก่ จงพยายาม อธิบายว่า จงดึงออก. ศัพท์ว่า เร เป็นนิบาตใช้ในอรรถร้องเรียก. บทว่า หรีปท แปลว่า ผู้มีเท้าดุจทองคำ. แม้ในสรีระทั้งสิ้นของ พระโพธิสัตว์นั้นก็มีวรรณดุจทองคำ. แต่นางเนื้อนี้กล่าวอย่างนั้น ด้วย อำนาจราคะ. ด้วยบทว่า นาหํ เอกา นี้ แสดงว่า ดิฉันเว้นท่านเสีย ผู้เดียวจักไม่รื่นรมย์ในป่า ก็ดิฉันจักไม่รับหญ้าและน้ำ ซูบผอมตาย. เนื้อได้ฟังดังนั้น จึงกล่าวคาถาที่ ๒ ว่า :- ฉันพยายามดึงอยู่ แต่ไม่สามารถทำบ่วง ให้ขาดได้ ฉันเอาเข้าตะกุยแผ่นดินด้วยกำลัง แรง บ่วงติดแน่นเหลือเกิน จึงบาดเท้าฉัน. บรรดาบทเหล่านั้น บทว่า วิกฺกมามิ ความว่า นางผู้เจริญ ฉันทำความพยายามเพื่อเธออยู่. บทว่า น ปาเทมิ๑ ความว่า แต่ ๑. บาลี น ปเรมิ.