พระไตรปิฎก

การสืบวงศ์ตระกูล พึงพากเพียรทำประโยชน์ ในที่นั้น ด้วยประการนั้น ๆ เถิด. [๗๙๒] ก็ในกาลใด บัณฑิตพึงรู้ว่า ประโยชน์ นี้เราหรือคนอื่นไม่พึงได้รับ ในกาลนั้น ก็ไม่ ควรเศร้าโศก ควรอดกลั้นไว้ด้วยคิดเสียว่า กรรมเป็นของมั่นคง บัดนี้ เราจะกระทำ อย่างไรดี. จบ ตจสารชาดกที่ ๘ อรรถกถาตจสารชาดกที่ ๘ พระศาสดาเมื่อประทับอยู่ ณ พระวิหารเชตวัน ทรงปรารภ ปัญญาบารมี จึงตรัสพระธรรมเทศนานี้ มีคำเริ่มต้นว่า อมิตฺตหตฺ- ถตฺถคตา ดังนี้. จริงอยู่ ในกาลนั้น พระศาสดาตรัสว่า ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย มิใช่บัดนี้เท่านั้น แม้ในกาลก่อนตถาคตก็เป็นผู้มีปัญญา ฉลาดใน อุบายเหมือนกัน อันภิกษุเหล่านั้นทูลอาราชนาแล้ว จึงทรงนำเอา เรื่องในอดีตมาสาธก ดังต่อไปนี้ :- เรื่องอดีตทั้งปวงซึ่งมีคำเริ่มว่า ในอดีตกาล เมื่อพระเจ้า พรหมทัตครองราชสมบัติอยู่ในนครพาราณสี พระโพธิสัตว์บังเกิดใน ตระกูลกุฎุมพีในหมู่บ้าน ดังนี้ไปพึงกล่าวตามทำนองชาดกแรกนั่น