พระไตรปิฎก

ที่ร้อนบ้าง ไม่ร้อนบ้าง แก่ท่านทั้งหลาย ขอท่านทั้งหลายจงเป็นผู้ไม่ประมาท เงี่ยโสตสดับโดยเคารพเถิด แล้วทรงแสดงธรรม. พระศาสดาทรงเผยพระโอฐแก้วอันอบรมแล้วด้วยอริยสัจ เมื่อจะตรัส เทศนานั้นโดยแจ่มแจ้งแก่พระเจ้าโกศล ด้วยพระสุรเสียงอันไพเราะ ได้ตรัส พระคาถาเหล่านี้ว่า พระเจ้าชนสันธะได้ตรัสอย่างนี้ว่า เหตุที่จะทำ ให้จิตเดือดร้อนนั้นมีอยู่ ๑๐ ประการ บุคคลไม่ทำ เสียในกาลก่อนแล้ว ย่อมเดือดร้อนในภายหลัง. บุคคลเมื่อยังเป็นหนุ่ม ไม่ทำความพยายามยัง ทรัพย์ให้เกิดขึ้น ครั้นแก่ลงหาทรัพย์ไม่ได้ ย่อมเดือด- ร้อนภายหลังว่า เมื่อก่อนเราไม่ได้แสวงหาทรัพย์ไว้. ศิลปะที่สมควรแก่ตน บุคคลใดไม่ได้ศึกษาไว้ใน กาลก่อน บุคคลนั้นย่อมเดือดร้อนในภายหลังว่า เราไม่ ได้ศึกษาศิลปะไว้ก่อน ผู้ไม่มีศิลปะย่อมเลี้ยงชีพลำบาก. ผู้ใดเป็นคนโกง ผู้นั้นย่อมเดือดร้อนในภายหลัง ว่าเราเป็นคนโกง ส่อเสียดกินสินบนดุร้าย หยาบคาย ในกาลก่อน. ผู้ใดเป็นคนฆ่าสัตว์ ผู้นั้นย่อมเดือดร้อนในภาย- หลังว่า เราเป็นคนฆ่าสัตว์ หยาบช้าทุศีล ประพฤติ ต่ำช้า ปราศจากขันติ เมตตาและเอ็นดูสัตว์ในกาลก่อน. ผู้ใดคบชู้ในภรรยาผู้อื่น ย่อมเดือดร้อนในภาย หลังว่า หญิงที่ไม่มีใครหวงแหนมีอยู่เป็นอันมาก ไม่ ควรที่เราจะคบหาภรรยาผู้อื่นเลย.