พระไตรปิฎก

อสีตินิบาตชาดก ๑. จุลลหังสชาดก ว่าด้วยพญาหงส์ติดบ่วง [๑๖๓] ดูก่อนสุมุขะ ฝูงหงส์พากันบินหนีไป ไม่เหลียวหลัง แม้ท่านก็จงไปเสียเถิด อย่าหวังอยู่ใน ที่นี้เลย ความเป็นสหายในเราผู้ติดบ่วงย่อมไม่มี. [๑๖๔] ข้าพระองค์จะพึงไปหรือไม่พึงไป ความ ไม่ตาย ก็ไม่พึงมี เพราะการไปหรือการไม่ไปนั้น เมื่อ พระองค์มีความสุขจึงอยู่ใกล้ เมื่อพระองค์ได้รับทุกข์ จะพึงละไปอย่างไรได้ ความตาย พร้อมกับพระองค์ หรือว่าความเป็นอยู่เว้นจากพระองค์ ความตายนั้นแล ประเสริฐกว่า เว้นจากพระองค์แล้ว พึงเป็นอยู่จะ ประเสริฐอะไร ข้าแต่พระมหาราชผู้เป็นจอมหงส์ ข้าพระองค์พึงละทั้งพระองค์ผู้ทรงถึงทุกข์อย่างนี้ ข้อ นี้ไม่เป็นธรรมเลย คติของพระองค์ ข้าพระองค์ย่อม ชอบใจ. [๑๖๕] คติของเราผู้ติดบ่วงจะเป็นอื่นไปอย่าง- ไรเล่า นอกจากเข้าโรงครัวใหญ่ คตินั้นย่อมชอบใจ แก่ท่านผู้มีความคิดผู้พ้นแล้วอย่างไร ดูก่อนหงส์สุมุขะ ท่านจะพึงเห็นประโยชน์อะไร ในการสิ้นชีวิตของเรา