พระไตรปิฎก

พระศาสดาเมื่อจะทรงประกาศข้อความนั้น จึงตรัสว่า พระเวสสันดรกราบทูลพระเจ้าสญชัย ผู้วรธรร- มิกราชว่า พระองค์โปรดให้หม่อมฉันออกจากเชตุดร ราชธานี หม่อมฉันขอทูลลาไปเขาวงกต ชนทั้งหลาย เหล่าใดเหล่าหนึ่งมีแล้วในอดีต หรือจักมีในอนาคต และเกิดในปัจจุบัน เป็นผู้ไม่อิ่มด้วยกามทั้งหลาย ย่อม ไปสู่ยมโลก หม่อมฉันได้บริจาคทานในวังของตนยัง ชื่อว่าเบียดเบียนตนและคนอื่น จึงนิราศจากแคว้นของ ตนโดยความประสงค์ตามคำของชาวสีพี หม่อมฉันจัก เสวยความทุกข์นั้นในป่าที่เกลื่อนด้วยพาลมฤค มีแรด และเสือเหลืองอยู่อาศัยแล้ว หม่อมฉันบำเพ็ญบุญ ทั้งหลาย เชิญพระองค์จมอยู่ในเปือกตม คือกามเถิด พระเจ้าข้า. บรรดาบทเหล่านั้น บทว่า ธมฺมิกํ วรํ ได้แก่ ผู้สูงสุดในระหว่าง พระราชาผู้ทรงธรรมทั้งหลาย. บทว่า อวรุทฺธสิ ความว่า นำออกจากแว่น แคว้น. บทว่า ภูตา ได้แก่ อดีตกาล. บทว่า ภวิสฺสเร ความว่า ชน เหล่าใดจักมีในอนาคต และเกิดในปัจจุบัน. บทว่า โสหํ สเก อภิสสึ ความว่า หม่อมฉันนั้นชื่อว่าเบียดเบียนชาวเมืองของตน ทำอะไร. บทว่า ยชมาโน ได้แก่ บริจาคทาน. บทว่า สเก ปุเร ได้แก่ ในปราสาทของ ตน แต่ในบาลีเขียนไว้ว่า เมื่อหม่อมฉันนั้นบริจาคทาน. บทว่า นิรชฺชหํ ได้แก่ เมื่อหม่อมฉันออก. บทว่า อฆนฺตํ ความว่า หม่อมฉันจักเสวยทุกข์ ที่ผู้อยู่ในป่าพึงเสวยนั้น. บทว่า ปงฺกมฺหิ ความว่า พระเวสสันดรทูลว่า แต่พระองค์จะจมอยู่ในเปือกตม คือกาม.