พระไตรปิฎก

เป็นปัจจุบัน เป็นขันธ์ที่มีความเสื่อมไปเป็นธรรมดา ย่อมตั้งอยู่ในฐิติขณะ แห่งขันธ์ปัจจุบันนั้น. เหมือนอะไร ? บทว่า อารคฺเค สาสปูปมา ความว่าเหมือนเมล็ดพันธุ์ผักกาดตั้ง อยู่บนปลายเหล็กแหลม. บัดนี้ พระเถระเมื่อจะแสดงความพินาศของขันธ์ทั้งหลาย จึงกล่าว ถาคาว่า นิพฺพตฺตานํ เป็นต้น. บรรดาบทเหล่านั้น บทว่า นิพฺพตฺตานํ ธมฺมานํ ได้แก่ ขันธ์ ปัจจุบัน. บทว่า ภงฺโค เนสํ ปุรกฺขโต ความว่า ความแตกแห่งขันธ์ เหล่านั้น ตั้งอยู่ข้างหน้า. บทว่า ปโลกธมฺมา ได้แก่ ธรรมที่มีความพินาศเป็นสภาวะ. บทว่า ปุราเณหิ อมิสฺสิตา ความว่า ไม่เจือปน คือไม่เกี่ยวข้อง ด้วยขันธ์ทั้งหลายที่เกิดขึ้นในก่อน. บัดนี้ พระเถระเมื่อจะแสดงความไม่ปรากฏแห่งขันธ์ทั้งหลาย จึง กล่าวคาถาว่า อทสฺสนโต อายนฺติ เป็นต้น. บรรดาบทเหล่านั้น บทว่า อทสฺสนโต อายนฺติ ความว่า มา คือ เกิดขึ้น ไม่ปรากฏเลย. บทว่า ภงฺคา คจฺฉนฺติทสฺสนํ ความว่า แตกแล้วก็ไปสู่ความ ไม่ปรากฏ ต่อจากที่แตก. บทว่า วิชฺชุปฺปาโทว อากาเส ได้แก่ ดุจสายฟ้าแลบในอากาศ กลางแจ้ง.