พระไตรปิฎก

โพธิปักขิยธรรมทั้งหลายมีบทว่า จตฺตาโร สติปฏฺานา เป็นต้น กล่าวด้วยสามารถโลกิยะและโลกุตตระ. บททั้ง ๔ มีบทว่า ทุกฺขํ เม อปริญฺาตํ เป็นต้น กล่าวด้วย สามารถอริยสัจพึงทราบดังนี้. บทเหล่านั้นมีเนื้อความปรากฏแล้ว เพราะมี นัยดังที่กล่าวไว้ในที่นั้น ๆ. บททั้ง ๗ ว่า ธีโร ปณฺฑิโต เป็นต้น มีเนื้อความได้กล่าวไว้ แล้วเหมือนกัน. อีกอย่างหนึ่ง ชื่อว่า ธีร ด้วยอรรถว่า ไม่หวั่นไหวใน ทุกข์, ชื่อว่า ปณฺฑิต ด้วยอรรถว่า ไม่ลอยไปในสุข. ชื่อว่า ปญฺวา ด้วยอรรถว่า ทำความสะสมประโยชน์ปัจจุบันและประโยชน์ข้างหน้า, ชื่อ ว่า พุทฺธิมา ด้วยอรรถว่า ไม่หวั่นไหวในประโยชน์ตนประโยชน์ท่าน, ซึ่งว่า าณี ด้วยอรรถว่า ลึกและตื้น และด้วยอรรถว่า ไม่ถอยหลัง, ชื่อว่า วิภาวี ด้วยอรรถว่า แจ่มแจ้งในอรรถที่ปกปิดลึกลับ, ชื่อว่า เมธาวี เพราะอรรถว่า เช่นกับตาชั่ง ด้วยอรรถว่า เซาะลงจนหมด กิเลส. บทว่า น ลิมฺปติ ความว่า ไม่ติดในความเกิดของตน เหมือน รอยเขียนในอากาศ. บทว่า น ปลิมฺปติ ความว่า ไม่ติดโดยพิเศษ. บทว่า น อุปลิมฺปติ ความว่า แม้ประกอบก็ไม่ติด เหมือนรอย เขียนในฝ่ามือ. บทว่า อลิตฺโต ความว่า แม้ประกอบก็ไม่เศร้าหมองเหมือนแก้ว มณีที่วางไว้ในผ้าแคว้นกาสี.