พระไตรปิฎก

บทว่า อสํลิตฺโต ความว่า ไม่เศร้าหมองเป็นพิเศษ เหมือนผ้า แคว้นกาสีที่พันไว้ที่แก้วมณี. บทว่า อนูปลิตฺโต ความว่า แม้เข้าไปก็ไม่ติดแน่นเหมือนหยาด น้ำบนใบบัว. บทว่า นิกฺขนโต ความว่า ออกไปภายนอก เหมือนหนีออก จากเรือนจำ บทว่า นิสฺสฏโ ความว่า ละขาดแล้ว เหมือนผ้าเศร้าหมองที่ อมิตรคลุมไว้. บทว่า วิปฺปมุตฺโต ความว่า พันด้วยดี เหมือนยังความยินดีใน วัตถุที่น่าถือเอาให้พินาศแล้วไม่มาอีก. บทว่า วิสํยุตฺโต ความว่า ไม่ประกอบด้วยกิเลสทั้งหลาย โดย ความเป็นอันเดียวกัน เหมือนคนไข้หายจากพยาธิฉะนั้น. บทว่า วิมริยาทิกเตน เจตสา ความว่า มีจิตกระทำให้ปราศ จากแดนกิเลส. อธิบายว่า มีจิตพ้นแล้วจากกิเลสทั้งปวง โดยภพทั้งปวง โดยอารมณ์ทั้งปวง. ก็ในคาถาว่า สัญฺญํ ปริญฺา เป็นต้น ความย่อดังต่อไปนี้ มิใช่ ผัสสะแต่อย่างเดียวเท่านั้น ก็อีกอย่างหนึ่งแล มุนีกำหนดรู้สัญญาต่างด้วย กามสัญญาเป็นต้น แม้นามรูป โดยแนวแห่งสัญญาหรือโดยนัยที่กล่าวแล้ว ในก่อนนั่นแล ด้วยปริญญา ๓ พึงข้ามพ้นโอฆะทั้ง ๔ ด้วยปฏิปทานี้ ข้อนั้นมุนีนั้นข้ามโอฆะได้แล้ว ไม่เข้าไปติดในความยึดถือด้วยตัณหาและ ทิฏฐิ เพราะละกิเลสคือตัณหาและทิฏฐิได้ เป็นมุนีมีอาสวะสิ้นแล้ว เป็นผู้